Để hình thành và phát triển hệ thống vận tải Container đòi hỏi phải có các yếu tố nhất định. Trong các yếu tố kỹ thuật của hệ thống vận tải Container, cần quan tâm đến các yếu tố chủ yếu sau :

Container.

Công cụ chuyên dụng để vận chuyển Container.

Công cụ chuyên dụng để xếp, dỡ Container.

Hệ thống ga, cảng chuyên dùng để phục vụ chuyên chở Container.

 

Container là gì ?

 

Hiện nay, các nước trên thế giới đều lấy định nghĩa tổng quát về Container của uỷ ban kỹ thuật ISO đưa ra vào tháng 6 năm 1964. Theo định nghĩa này, Container là một dụng cụ vận tải có những đặc điểm sau :

Có hình dáng cố định và bền chắc để sử dụng nhiều lần.

Có cấu tạo đặc biệt để thuận tiện cho việc chuyên trở bằng một hay nhiều phương thức vận tải mà không phải xếp, dỡ hàng hoá ở dọc đường.

Có thiết bị riêng để thuận tiện cho việc sắp xếp và thay đổi từ công cụ vận tải nay sang công cụ vận tải khác.

Có cấu tạo đặc biệt để thuận tiện cho việc sắp xếp hàng hoá vào và dỡ hàng hoá ra khỏi Container,  bảo quản, sắp xếp hàng hoá trong Container.

Có dung tích hàng hoá không ít hơn 1m3.

Từ định nghĩa trên ta thấy Container không phải là một loại bao bì vận tải thông thường, cũng không phải là công cụ vận tải mà nó chỉ là một dụng cụ vận tải luôn gắn liền với công cụ vận tải chính. Container là tương đối thuê mướn trên thị trường vân tải.

Công cụ vận tải Container

 

Chuyên chở Container đòi hỏi phải có những công cụ vận tải đặc biệt. Công cụ vận tải ở mỗi phương thức vận tải có những đặc điểm kinh tế – kỹ thuật khác nhau. ở đây chúng ta chỉ đi sâu vào nghiên cứu về công cụ vận tải Container trong vận tải đường biển.

Công cụ vận tải Container trong vận tải đường biển là tàu trở Container. Trong thực tế chuyên chở, chúng ta thường gặp các loại tàu Container chủ yếu sau :

Tàu bán Container : Là tàu chuyên chở hàng hoá bao gói thông thường, vừa có thể chuyên chở một số Container nhất định.

Tàu Container kiểu tổ ong : Là tàu có cấu tạo nhiều hầm giống như tổ ong để chưac Container.

Tàu Container kiểu LO – LO : Là tàu chuyên dụng để chuyên chở Container. Phương pháp xếp, dỡ Container lên xuống tàu bằng cần cẩu của tàu hoặc của cảng theo chiều thẳng đứng tức là “nâng lên đặt xuống”.

Tàu Container kiểu RO – RO : Là tàu có cấu tạo nhiều Boong có hệ thống cầu dẫn nghiêng: phương pháp xếp dỡ Container lên xuống bằng máy kéo và giá xe Container theo chiều nằm ngang thông qua hệ thống cửa ở mũi tàu, mạn tàu hay đuôi tàu.

Tàu Containẻ kiểu LASH : Là tàu chở một số sà lan, mỗi sà lan có trọng tải trung bình 300 – 1.000 tấn. Sà lan có thể chở các loại hàng hoá thông thường hoặc Container.

Công cụ xếp, dỡ Container

Quy trình kỹ thuật xếp, dỡ Container lên xuống công cụ vận tải hoặc ở các kho bãi khác hẳn quy trình xếp, dỡ hàng hoá thông thường. Container có kích thước, trọng lượng lớn đòi hỏi phải có những công cụ xếp, dỡ chuyên dụng. Căn cứ vào công dụng, có thể phân thành ba nhóm :

Công cụ xếp, dỡ phục vụ việc xếp, dỡ container lên xuống công cụ vận tải như : Các loại cần cẩu Container cỡ lớn.

Công cụ xếp, dỡ phục vụ sắp xếp Container tại các kho bãi Container như : Cần cẩu tự hành, cần cẩu chạy trên ray, xe nâng, máy kéo,…

Công cụ xếp, dỡ phục vụ việc xếp, dỡ hàng hoá ra vào Container tại các trạm nhận trả hàng như : xe nâng hàng cỡ nhỏ.

 

Ga, Cảng Container

 

Các điểm vận tải phục vụ chuyên chở Container là các ga đường sắt, cảng biển, trạm đường bộ. Trong vận tải đường sắt hình thành các ga Container. Ga Container được bố trí ở các trung tâm kinh tế lớn. Nó đòi hỏi phải có diện tích rộng và có các thiết bị chuyên dùng để xêp, dỡ, sắp đặt Container. Còn trong vận tải đường bộ (Ô tô) có các trạm Container. Trạm Container là nơi giao nhận, bảo quản hàng hoá và bảo quản Container, đồng thời tiến hành các nghiệp vụ sửa chữa Container. Trạm Container con là nơi tiến hành các thủ tục hải quan, kiểm tra hàng hoá xuất nhập khẩu.

Hiện nay, trên thế giới đã có hàng trăm cảng biển có thể phục vụ các loại tàu Container. Trong số đó chỉ có một số ít các cảng được xây dựng mới và có tính chất chuyên dùng để phục vụ chuyên chở Container. Còn phổ biến trong các cảng biển, người ta cải tạo và xây dựng một khu vực riêng biệt để phục vụ chuyên chở Container, được gọi là “Container Terminal”. Trong phạm vi “Container Terminal” của các cảng Container có hai khu vực quan trọng là “Container Yard” (CY) và “Container Freight Station” (CFS).

– “Container Yard” : Là nơi tiến hành giao nhận, bảo quản Container có hàng và Container rỗng, thường được bố trí giáp với bến Container.

– “Container Freight Station” : Là nơi phục vụ cho việc gửi hàng lẻ bằng Container. Tại đây tiến hành nhận hàng để xếp vào Container và tiếp tục chuyên chở, hoặc dỡ hàng ra khỏi Container để giao cho người nhận hàng.