Kênh đào Panama hạ mức mớn nước tối đa đối với các tàu cỡ lớn nhất do mực nước hồ tiếp tục sụt giảm (Theo ACP)
Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama (ACP) cho biết đang tiến hành hạ mức mớn nước tối đa đối với các tàu cỡ lớn nhất đi qua kênh đào, nhằm chủ động ứng phó trước diễn biến ngày càng gay gắt của hiện tượng thời tiết El Niño. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) cùng Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) đồng loạt đưa ra cảnh báo về nguy cơ đợt thời tiết cực đoan hiện tại sẽ tiếp tục leo thang lên mức kỷ lục.
Đợt thắt chặt quy định mới nhất tại Kênh đào Panama tập trung vào hệ thống âu thuyền Neopanamax — công trình mới được đưa vào vận hành nhằm tiếp nhận các tàu vận tải kích thước lớn nhất. Theo đó, quyết định này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tàu chở container, cũng như các tàu chở hóa chất/dầu thô và tàu chở khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) đầy tải. Trong đợt hạn hán và thiếu nước giai đoạn 2023–2024, cơ quan quản lý cũng từng áp đặt các biện pháp hạn chế tương tự tại các âu thuyền, buộc nhiều tàu phải cắt giảm sản lượng hàng hóa, hoặc đối với tàu container, họ buộc phải chuyển tải một phần hàng hóa qua eo đất bằng đường sắt.
Quyết định hạ mức mớn nước tối đa tại các âu thuyền Neopanamax xuống còn 48 feet (14,63 mét) của Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 26/8. Sau đó, một đợt điều chỉnh tiếp theo dự kiến diễn ra vào ngày 3/9 sẽ tiếp tục hạ mức mớn nước tối đa xuống 47,5 feet (14,48 mét).
“Quyết định này dựa trên mực nước thực tế và dự báo tình hình tại hồ Gatun trong những tuần tới,” đại diện cơ quan quản lý cho biết. Đơn vị này khẳng định đây là một phần trong chiến lược vận hành và quản lý nguồn nước dài hạn, đồng thời đúc rút từ những bài học kinh nghiệm trong giai đoạn 2023–2024.
Vào tháng 6, NOAA từng báo cáo về những dấu hiệu hình thành ban đầu của hiện tượng này. Các chuyên gia dự báo thời tiết đưa ra xác xuất 63% nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực Thái Bình Dương (vùng giám sát El Niño) sẽ tăng vượt mức 2,0°C — ngưỡng được giới chuyên môn định danh là một đợt El Niño “rất mạnh”.
Đến ngày 6/8, NOAA tiếp tục tái khẳng định các dự báo liên quan đến mùa bão tại Bắc Đại Tây Dương. Tín hiệu khả quan duy nhất, theo tính toán của các nhà dự báo NOAA, là đợt El Niño cường độ cao này nhiều khả năng sẽ giúp làm giảm tần suất hoạt động của bão xuống dưới mức trung bình với xác suất lên tới 75%.
Tuy nhiên, hiện tượng này cũng nhiều khả năng sẽ làm giảm đáng kể lượng mưa tại nhiều khu vực, bao gồm vùng Caribe và Mỹ Latinh. Theo thông tin từ Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama, mực nước tại hồ Gatun — nguồn cấp nước chính cho kênh đào — hiện chỉ còn nhỉnh hơn 84 feet (khoảng 25,6 mét), giảm gần 1 feet so với tháng 7. Các dự báo tiếp theo cho thấy mực nước tại hồ này có thể sẽ tiếp tục hạ xuống mức khoảng 83 feet vào tháng 9.
Mức nước trung bình thấp nhất trong 5 năm qua tại hồ Gatun được ghi nhận ở ngưỡng dưới 84 feet (khoảng 25,6 mét) vào tháng 5. Tuy nhiên, trong đợt hạn hán nghiêm trọng gần nhất năm 2023 kéo dài từ tháng 6 đến tháng 10, mực nước hồ đã tụt xuống chỉ còn nhỉnh hơn 79 feet (khoảng 24,1 mét), buộc cơ quan quản lý phải áp đặt các giới hạn chặt chẽ về số lượng tàu thuyền cũng như mức mớn nước.
Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama xác nhận các biện pháp mới này là đợt điều chỉnh mớn nước thứ 4 và thứ 5 trong năm nay, sau khi đã hạ mức quy định đối với các âu thuyền Neopanamax xuống 49 feet và tiếp đó là 48,5 feet vào tháng 7. Trong đỉnh điểm đợt hạn hán 2023–2024, giới hạn mớn nước từng bị siết chặt xuống mức kỷ lục là 43,5 feet (khoảng 13,25 mét).
Đáng chú ý, cơ quan này nhấn mạnh hiện tại vẫn chưa điều chỉnh số lượng chuyến tàu qua lại hàng ngày. Mặc dù vậy, tính đến cuối tháng 7, đơn vị đã cho tạm dừng các phiên đấu giá lượt đăng ký qua kênh đào chặng ngắn (dành cho tàu chưa đăng ký trước). Trước đó vào năm 2023, Kênh đào Panama từng cắt giảm quy mô lưu thông xuống mức kỷ lục chỉ còn 22 chuyến/ngày, so với hạn mức bình thường lên tới 38 chuyến/ngày.
Mối lo ngại ngày càng gia tăng khi lưu lượng giao thông qua kênh đào vốn đã ghi nhận mức tăng đáng kể, trong bối cảnh xuất khẩu năng lượng từ Mỹ sang châu Á đẩy mạnh để bù đắp cho việc Eo biển Hormuz bị phong tỏa. Cùng lúc đó, nhu cầu nhập khẩu của Mỹ vẫn duy trì ở mức cao.
Theo dữ liệu cập nhật trên bảng điều khiển trực tuyến của kênh đào, hiện có tổng cộng 70 tàu đã đăng ký và 35 tàu chưa đăng ký đang xếp hàng chờ đi qua, với thời gian chờ trung bình tiếp tục kéo dài. Thời gian chờ bình thường cho cả hai chiều di chuyển hiện đã vượt quá 6 ngày; riêng đối với các tàu cỡ lớn Neopanamax, thời gian neo chờ dao động từ 2 đến 11 ngày. Tính đến thời điểm hiện tại, có 15 tàu Neopanamax đã đặt chỗ trước và 11 tàu khác chưa có lịch hẹn đang phải nằm chờ lượt lưu thông.
Dương Linh
Nguồn: maritime-executive
