(Bloomberg) — Công ty kinh doanh hàng hóa Mercuria Energy Group cáo buộc Baltic Exchange vẫn tiếp tục công bố mức giá tham chiếu cho tàu chở dầu toàn cầu — bất chấp những biến dạng thị trường do cuộc xung đột liên quan đến Iran gây ra — chỉ vì lo sợ mất thị phần vào tay đối thủ cạnh tranh.
Các luật sư đại diện cho Mercuria đã khởi kiện tại London, lập luận rằng Baltic Exchange lẽ ra phải tạm dừng công bố mức giá tham chiếu này khi hoạt động xuất khẩu qua eo biển Hormuz bị đình trệ do căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran. Phía Baltic Exchange phản bác rằng cáo buộc từ công ty kinh doanh hàng hóa này cho thấy sự “thiếu ổn định và mang tính cơ hội”.
Được thành lập từ năm 1774, Baltic Exchange đóng vai trò then chốt trong việc thiết lập giá cước vận tải biển toàn cầu. Tổ chức này khẳng định rằng việc định giá rủi ro vận tải vẫn khả thi, đồng thời cho biết họ đã liên tục tham vấn thị trường sau khi cuộc xung đột liên quan đến Iran gây gián đoạn nghiêm trọng đối với các lô hàng dầu qua eo biển Hormuz. Kể từ đó, lưu lượng vận chuyển đã phục hồi gần về mức trước xung đột.
Theo một tài liệu mà các luật sư của Mercuria trình lên tòa án trước phiên xét xử hôm thứ Hai, trong một cuộc trao đổi ngày 14 tháng 4, một chuyên gia thẩm định cước vận chuyển cao cấp đã mô tả nỗi lo sợ bị đối thủ cạnh tranh thay thế vị thế tham chiếu là “nỗi lo lớn nhất trong công việc của chúng tôi tại đây”.
Mercuria cũng đưa ra các ví dụ về những bên tham gia thị trường tàu chở dầu — bao gồm cả chính nhân viên của Baltic Exchange — từng đặt nghi vấn về việc tiếp tục công bố mức giá cho tuyến đường này.
Công ty kinh doanh hàng hóa này cho biết, chuyên gia đánh giá cước vận tải của Baltic Exchange đã không nhập giá trị vào hệ thống nội bộ (nơi vốn dùng để ghi nhận quan điểm cá nhân của chuyên gia về diễn biến chỉ số). Cuối cùng, khi phải nhập dữ liệu, người này đã đính kèm những bình luận như: “Việc đưa ra ý kiến về tuyến đường này chẳng có nghĩa lý gì cả — thật điên rồ khi chúng ta buộc phải làm vậy!”
Vụ kiện này đặt ra dấu hỏi về một công cụ định giá vốn từng là thước đo chuẩn mực cho doanh thu của các tàu chở dầu trên toàn cầu trước khi cuộc xung đột liên quan đến Iran xảy ra. Chỉ số chủ chốt TD3C là cơ sở cho các hợp đồng giữa chủ tàu và khách hàng, đồng thời là nền tảng cho các giao dịch phái sinh trị giá hàng tỷ đô la. Chỉ số này dựa trên chi phí thuê một siêu tàu chở dầu từ cảng Ras Tanura (Ả Rập Xê Út) – nằm trong Vịnh Ba Tư – đến Trung Quốc, đồng thời đóng vai trò là điểm tham chiếu cho các tuyến đường vận tải khác.
Trong một tuyên bố, Giám đốc điều hành Mark Jackson khẳng định Baltic Exchange đã hoàn thành mọi nghĩa vụ theo luật định, hợp đồng và quy định trong quá trình xây dựng chỉ số tham chiếu TD3C. Ông nhấn mạnh rằng cáo buộc từ phía Mercuria là “hoàn toàn vô căn cứ”.
Các luật sư đại diện cho Baltic Exchange cho biết Mercuria đang nắm giữ “các vị thế lớn gắn liền với chỉ số này, nhưng lại không thực hiện quản trị rủi ro hiệu quả”. Theo họ, sau khi chịu thiệt hại do chỉ số tham chiếu tăng vọt, Mercuria “muốn loại bỏ TD3C và đang cố gắng viện dẫn bất kỳ lập luận nào có thể để đạt được mục đích đó”.
Phía luật sư của Mercuria cho rằng các bằng chứng cho thấy Baltic Exchange đã không tạm dừng chỉ số này vì muốn duy trì thị trường cho một số thỏa thuận vận tải nhất định, đồng thời tránh nguy cơ bị một đối thủ cạnh tranh thay thế.
Theo một tài liệu khác do Mercuria trình lên tòa án, một trong những nhà môi giới tham gia cung cấp dữ liệu cho chỉ số này đã nhận định vào ngày 2 tháng 4 rằng, việc đưa ra đánh giá cho chỉ số TD3C trong bối cảnh lưu thông qua eo biển Hormuz bị gián đoạn ở mức chưa từng có là điều “hoàn toàn vô lý”.
Mercuria đang yêu cầu tòa án tuyên bố rằng Baltic Exchange đã vi phạm các nghĩa vụ của mình và lẽ ra phải tạm dừng chỉ số cho tuyến đường TD3C.
Các luật sư của Baltic Exchange khẳng định quyết định của họ không xuất phát từ nỗi lo bị đối thủ cạnh tranh thay thế. Họ cũng cho biết việc di chuyển qua eo biển Hormuz vẫn hoàn toàn khả thi.
Trong một văn bản gửi tòa án nhằm phản bác các cáo buộc từ Mercuria, các luật sư của Baltic Exchange nêu rõ: “Quyết định tiếp tục công bố chỉ số TD3C không phải là một quyết định được đưa ra một cách tùy tiện hay thiếu cân nhắc”.
Cuộc xung đột tại Iran đã gây ra tình trạng hỗn loạn trên thị trường hàng hóa toàn cầu khi làm sụt giảm nghiêm trọng lưu lượng vận chuyển qua eo biển Hormuz – nơi từng bị Tehran tuyên bố đóng cửa trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột. Những tháng gần đây, khối lượng vận chuyển đã phục hồi, với dữ liệu từ hầu hết các đơn vị theo dõi cho thấy lưu lượng hàng hóa hiện đã gần quay trở lại mức trước chiến tranh.
Người phát ngôn của Mercuria hiện chưa đưa ra phản hồi khi được liên hệ qua email để bình luận về vấn đề này. Ban đầu, Mercuria cho biết họ đã phải chịu các khoản lỗ ước tính lên tới hàng trăm triệu đô la Mỹ do Baltic Exchange tiếp tục công bố chỉ số này; tuy nhiên, trong khiếu nại gần đây nhất, họ đã loại bỏ mọi ước tính về các khoản lỗ tài chính đó.
Quynh Chi
Nguồn: gCaptain
