ISTANBUL
Hãng xếp hạng tín dụng quốc tế Fitch Ratings cho biết hôm thứ Hai rằng việc Mỹ đe dọa áp thuế đối với các đồng minh châu Âu, liên quan tới sự phản đối của họ trước nỗ lực của Washington nhằm thâu tóm Greenland, đã làm gia tăng rủi ro địa chính trị tại châu Âu.
Trong một tuyên bố, Fitch cho biết các biện pháp thuế liên quan đến Greenland và và các biện pháp trả đũa của châu Âu sẽ là chủ đề của các cuộc tranh luận gay gắt, với khả năng triển khai hiện vẫn rất khó đoán định. Tuy nhiên, động thái này phản ánh sự leo thang nghiêm trọng của căng thẳng xuyên Đại Tây Dương, làm gia tăng áp lực buộc châu Âu phải tăng chi tiêu quốc phòng, gây ra rủi ro đối với thương mại và tăng trưởng, đồng thời làm suy yếu khả năng răn đe trước sự xâm lược của Nga trong tương lai.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Bảy tuyên bố Washington sẽ áp thuế 10% đối với hàng hóa từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan từ ngày 1 tháng 2, tăng lên 25% vào tháng 6, trừ khi đạt được thỏa thuận về cái mà ông gọi là "việc mua lại hoàn toàn Greenland" của Mỹ.
Các nhà lãnh đạo châu Âu đã bác bỏ đe dọa áp thuế này và tái khẳng định sự đoàn kết với Đan Mạch. Hôm Chủ nhật, tám quốc gia châu Âu nói trên đã ra tuyên bố chung lên án mối đe dọa của Mỹ, đồng thời tái khẳng định cam kết của họ đối với an ninh khu vực Bắc Cực cũng như chủ quyền quốc gia.
Cơ quan này cho biết phản ứng chính thức của Liên minh châu Âu cho thấy các nhà lãnh đạo châu Âu đang nỗ lực tránh một vòng xoáy trả đũa leo thang hoặc làm suy yếu thêm cam kết quốc phòng của Mỹ đối với châu Âu, dù một số ý kiến cho rằng chính quyền Trump đã vượt quá giới hạn.
Fitch Ratings nhận định hiện vẫn chưa rõ liệu các mức thuế này có được triển khai hay không, đồng thời cảnh báo biện pháp như vậy nhiều khả năng sẽ đẩy giá cả đối với người tiêu dùng Mỹ tăng lên.
Báo cáo cho biết tác động kinh tế của mức thuế 10% sẽ khác nhau tùy theo mức độ phụ thuộc thương mại của từng quốc gia và có thể làm GDP châu Âu giảm khoảng 0,5% vào cuối năm 2027 so với kịch bản cơ sở của Fitch. Mức thuế 25% sẽ làm tăng gấp đôi tác động đó, báo cáo cho biết thêm.
– Phản ứng của châu Âu dự kiến sẽ vẫn "khá im lặng"
Fitch Ratings cho rằng ngay cả trong trường hợp Mỹ triển khai các biện pháp áp thuế, phản ứng của Liên minh châu Âu nhiều khả năng vẫn sẽ ở mức “ khá im lặng”, do lo ngại về an ninh.
Theo Fitch, EU hiện đang thảo luận khả năng kích hoạt các biện pháp tiềm năng nhằm vào khoảng 95 tỷ euro (tương đương 110,6 tỷ đô la Mỹ) hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, vốn đã được chuẩn bị từ tháng 5/2025, song cũng không loại trừ khả năng châu Âu sẽ có phản ứng cứng rắn hơn.
Ngoài các tác động tới thương mại và tăng trưởng, Fitch nhấn mạnh rủi ro lớn nhất đối với xếp hạng tín dụng của các quốc gia trong bối cảnh căng thẳng xuyên Đại Tây Dương leo thang là tính bền vững của NATO và độ tin cậy của các cam kết phòng thủ tập thể có thể bị suy yếu, từ đó làm gia tăng nguy cơ tái bùng phát căng thẳng với Nga.
– Áp lực tăng chi tiêu quốc phòng nhiều khả năng sẽ gia tăng
Fitch Ratings nhận định khả năng Greenland rơi vào tay Mỹ sẽ hạn chế tác động trực tiếp đến hồ sơ tín dụng của Đan Mạch, nhờ nền tài chính công vững mạnh và tỷ lệ nợ công/GDP dưới 30%. Tuy nhiên, Đan Mạch vẫn có thể phải đối mặt với các tác động chính trị và địa chiến lược thứ cấp.
Fitch cho rằng căng thẳng với Mỹ nhiều khả năng sẽ làm gia tăng áp lực buộc các quốc gia châu Âu phải tăng chi tiêu quốc phòng.
Báo cáo cho biết một số quốc gia Đông và Bắc Âu cùng với Đức đã và đang tăng chi tiêu quốc phòng với tốc độ nhanh hơn, và những diễn biến mới nhất có thể đẩy nhanh quá trình này. Trong khi đó, với các quốc gia châu Âu không phải đối mặt với các mối đe dọa địa chính trị trực tiếp, chi tiêu quốc phòng có thể vẫn duy trì xu hướng tăng chậm hơn.
Chris Lin
Nguồn: aa.com.tr
