Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản Ryosei Akazawa ngày 15/3 cho biết, nước này coi dầu thô của Nga là “cực kỳ quan trọng” đối với an ninh năng lượng của nền kinh tế lớn thứ hai châu Á, trong bối cảnh nguồn cung từ từ các nhà sản xuất ở Trung Đông đang bị gián đoạn do xung đột khu vực.
Trả lời báo chí về phản ứng của Nhật Bản trước việc Mỹ cấp phép bán dầu Nga trở lại và tình hình bất ổn tại eo biển Hormuz, ông Akazawa nhấn mạnh: “Việc đảm bảo nguồn cung dầu thô từ nước ngoài, bao gồm cả dầu thô của Nga, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với an ninh năng lượng quốc gia.”
Theo số liệu từ Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), trong năm 2025, khu vực Trung Đông chiếm tới 94% tổng lượng dầu thô nhập khẩu của nước này, trong đó riêng eo biển Hormuz đã chiếm khoảng 93%.
Theo dữ liệu của METI, Trung Đông chiếm 94% lượng dầu thô nhập khẩu của Nhật Bản vào năm 2025, trong đó eo biển Hormuz chiếm 93%.
Liên quan đến việc nhập khẩu dầu thô từ Nga, Bộ trưởng Ryosei Akazawa cho biết Nhật Bản sẽ có cách tiếp cận phù hợp trên cơ sở phối hợp chặt chẽ với cộng đồng quốc tế, bao gồm Nhóm G7, đồng thời cân nhắc toàn diện các giải pháp nhằm hướng tới một nền hòa bình công bằng, bền vững tại Ukraine, cũng như bảo đảm lợi ích quốc gia.
Phát biểu với báo chí sau Diễn đàn Doanh nghiệp và Hội nghị Bộ trưởng về An ninh Năng lượng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương lần thứ nhất, do Nhật Bản và Mỹ đồng tổ chức tại Tokyo, ông Akazawa cho biết các bên đã có những trao đổi sâu rộng.
“Các cuộc thảo luận sôi nổi đã được tiến hành nhằm ứng phó với tình hình khẩn cấp tại Trung Đông, khi những diễn biến này đang tác động trực tiếp tới khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đồng thời tập trung vào việc xây dựng các hệ thống năng lượng có khả năng chống chịu cao để bảo đảm an ninh năng lượng trong tương lai,” ông nhấn mạnh.
Động thái của Mỹ
Bộ Tài chính Hoa Kỳ vào ngày 12 tháng 3 đã cho phép việc giao hàng và bán dầu thô cũng như các sản phẩm dầu mỏ của Nga được xếp lên tàu cho đến hết ngày 11 tháng 4, tạo ra một "cửa sổ" thời hạn một tháng cho các giao dịch vốn dĩ sẽ bị cấm theo các chế độ trừng phạt hiện hành.
Theo thông cáo từ Bộ Tài chính, giấy phép chung này có hiệu lực ngay lập tức, cho phép tất cả các giao dịch thông thường và cần thiết cho việc bán, giao hàng và dỡ hàng dầu mỏ có nguồn gốc từ Liên bang Nga đã được xếp lên bất kỳ con tàu nào vào hoặc trước 12:01 sáng giờ miền Đông (ET) ngày 12 tháng 3. Quyền hạn này sẽ hết hạn vào lúc 12:01 sáng ngày 11 tháng 4.
Nhà máy lọc dầu Taiyo Oil của Nhật Bản đã tiếp nhận một lô dầu thô Sakhalin Blend vào tháng 6/2025, đánh dấu chuyến nhập khẩu dầu Nga đầu tiên của nước này kể từ đầu năm 2023. Động thái này nhằm bảo đảm nguồn cung LNG ổn định từ dự án Sakhalin 2, vốn đáp ứng khoảng 10% nhu cầu LNG trong nước của Nhật Bản.
Sakhalin Blend là loại dầu thô nhẹ, ít lưu huỳnh, được thu hồi như sản phẩm phụ trong quá trình sản xuất LNG tại dự án cùng tên. Việc xuất khẩu loại dầu này sang Nhật Bản không chịu mức áp trần giá của Nhóm G7, do vai trò thiết yếu trong việc duy trì hoạt động ổn định của dự án Sakhalin 2.
Dự án do Công ty Năng lượng Sakhalin (Sakhalin Energy) vận hành, trong đó tập đoàn quốc doanh Nga Gazprom nắm cổ phần chi phối, còn Mitsui & Co. và Mitsubishi Corp của Nhật Bản nắm giữ các cổ phần thiểu số.
Theo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ, ngày 17/12/2025, Washington đã gia hạn cơ chế miễn trừ cho phép Nhật Bản vận chuyển dầu thô từ dự án Sakhalin 2 bằng đường biển đến ngày 18/6/2026 đối với các hoạt động nhập khẩu vào nước này.
CHris Lin
Nguồn: spglobal
