Năm 2008, ngành vận tải biển bước vào giai đoạn biến động chưa từng có khi nhu cầu từ Trung Quốc tăng mạnh, kéo theo làn sóng đặt hàng đóng mới và đẩy giá tàu VLCC lên mức kỷ lục. Tuy nhiên, giữa tất cả sự biến động đó, không có dữ liệu đáng tin cậy, khách quan nào để hướng dẫn việc ra quyết định. Thị trường tràn ngập những suy đoán, dự báo lý thuyết và ước tính lạc quan, nhưng lại thiếu thông tin thực tế. Trong môi trường đó, các quyết định trị giá hàng chục triệu đô la được đưa ra dựa trên bản năng, tin đồn và suy nghĩ viển vông.
Chính khoảng cách giữa những gì thị trường thể hiện và những gì thực sự đang diễn ra đã dẫn tới sự ra đời của VesselsValue — hiện là một phần của Veson Nautical.
Gần hai thập kỷ sau, chúng ta lại thấy mình đang ở một bước ngoặt tương tự đáng kinh ngạc, được thúc đẩy bởi những biến động thị trường trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông. Điều này, cùng với nhiều năm nhu cầu tăng cao nhờ đại dịch COVID-19 và cuộc xâm lược Ukraine của Nga, đã đẩy giá trị định giá lên mức cao kỷ lục.
Lần này, chúng ta có thứ mà trước đây chúng ta không có: quyền truy cập vào trí tuệ thuật toán dựa trên dữ liệu, không thiên vị. Tại Veson, điều này được thể hiện qua hệ thống dữ liệu độc quyền, đã được xác thực và cập nhật hàng ngày trên cơ sở dữ liệu gồm 76.000 định giá tàu của chúng tôi. Các định giá hàng ngày này liên tục được kiểm tra ngược so với giao dịch thực tế trên các phân khúc chủ chốt, đảm bảo khách hàng của chúng tôi luôn có dữ liệu đáng tin cậy. Và Với tư cách là một trong những nhà cung cấp dữ liệu đầu tiên trong ngành hàng hải, chúng tôi đã dành nhiều năm để hoàn thiện các thuật toán của mình.
Công nghệ chỉ tốt khi dữ liệu và thuật toán hỗ trợ nó tốt. Câu hỏi đặt ra là: Chúng ta có đang sử dụng dữ liệu này một cách hiệu quả không?
Định giá dựa trên dữ liệu đã được xác thực, không phải là suy nghĩ viển vông
Sau các đợt leo thang xung đột tại Iran và eo biển Hormuz, truyền thông xuất hiện dày đặc những thông tin về mức cước thuê tàu VLCC lên tới 700.000 USD/ngày — những con số gây chú ý nhưng hiếm khi thành hiện thực trong các giao dịch thực tế. Những tính toán này chủ yếu là mức tối đa lý thuyết, không phải là thực tế thị trường. Khi tính đến chi phí định vị lại tàu, chi phí quyền chọn, bảo hiểm và yêu cầu xếp dỡ, các giao dịch đơn giản là không thể hoàn tất ở mức giá công bố này.
Hiện nay, định giá của các nhà môi giới đối với tàu chở dầu VLCC đã qua sử dụng dao động trong khoảng 175–185 triệu USD, với các mô hình hoặc ý kiến của họ dựa trên những con số bị thổi phồng. Chủ tàu hiểu rõ hơn ai hết. Gần đây, tôi đã nói chuyện với một chủ tàu, khi được biết tàu VLCC đã qua sử dụng của ông trị giá 185 triệu USD, ông đã đáp lại bằng một câu nói đùa: “Nếu bán được mức giá đó, tôi sẵn sàng gả con gái cho anh.” Ông hiểu điều mà quá nhiều người trên thị trường bỏ qua — những ước tính này không gắn liền với một mức giá thị trường khả thi.
VesselsValue định giá một tàu VLCC chuyển nhượng hiện nay ở mức khoảng 168 triệu USD, trong khi giá đóng mới ước tính vào khoảng 136 triệu USD. Tôi cho rằng đây là những ước tính thận trọng so với các đối thủ cạnh tranh, với mức phí bảo hiểm khiêm tốn được ghi nhận cho một tàu đã qua sử dụng được giao ngay, so với một tàu đóng mới dự kiến giao trong ba năm.
Điểm cốt lõi nằm ở việc các mức định giá này của chúng tôi được xây dựng trên cơ sở dữ liệu giao dịch có thể đo lường được, chứ không phải là suy nghĩ viển vông. Khoảng cách khoảng 20 triệu USD giữa định giá của VesselsValue và ước tính của các đối thủ cạnh tranh thể hiện cái giá phải trả khi bỏ qua thực tế và gợi nhớ về một thời đã qua.
Việc cấp vốn quá mức là một mối nguy hiểm thực sự và dẫn đến giá tài sản bị thổi phồng vượt quá mức mà các yếu tố cơ bản cho phép. Khi chi phí đòn bẩy tài chính thấp, các nhà đầu tư được khuyến khích tìm kiếm lợi suất cao. Vòng phản hồi này rất hấp dẫn: giá cả tăng cao xác nhận việc vay mượn và khuyến khích vay mượn nhiều hơn, cho đến khi chu kỳ bị phá vỡ — một cách dữ dội.
Đây là lúc dữ liệu khách quan, được điều khiển bởi thuật toán trở nên vô cùng quan trọng. Khi thị trường biến động, các bên tham gia đều muốn tin vào câu chuyện lạc quan. Chủ sở hữu, nhà môi giới và nhà đầu tư đều có động lực để dựa vào ước tính đáng tin cậy cao nhất. Nhưng khách hàng không cần sự lạc quan, họ cần sự chính xác. Họ cần biết giá trị thực sự của các con tàu, chứ không phải giá trị mà chúng ta hy vọng.
Sự khác biệt giữa năm 2009 và ngày nay không phải là sự biến động đã biến mất. Mà là giờ đây chúng ta có các công cụ để loại bỏ những nhiễu loạn và nhìn rõ thực tế thị trường.
Trong thị trường biến động, sự thật không phải lúc nào cũng dễ chịu. Nhưng nó luôn luôn có giá trị.
Dương Linh
Nguồn: veson
