Nhiều hãng ô tô đang đầu tư mạnh vào robot nhằm đẩy nhanh quá trình tự động hóa trong tương lai. Dường như việc thế hệ robot hình người hiện nay hoạt động chậm hơn con người không phải là vấn đề, vì các nhà sản xuất ô tô vẫn coi những cỗ máy này là giải pháp hiệu quả hơn về chi phí tiết kiệm chi phí hơn cho các nhà máy của họ. Trong khi Elon Musk đầu tư mạnh vào robot Optimus của Tesla, Hyundai cũng có kế hoạch lớn để tích hợp robot vào hoạt động tại các cơ sở ở Hoa Kỳ trong những năm tới.
Theo ước tính gần đây của Barclays, thị trường robot hình người hiện có giá trị khoảng 2–3 tỷ đô la Mỹ và dự kiến sẽ tăng lên ít nhất 40 tỷ đô la Mỹ vào năm 2035, khi các robot ứng dụng trí tuệ nhân tạo được triển khai rộng rãi.
CEO Tesla - ông Elon Musk mới đây cho biết robot hình người Optimus được chờ đợi từ lâu của hãng đang tiến gần tới giai đoạn hoàn thiện. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2026 ở Davos (Thụy Sĩ) hồi tháng 1, ông cho biết Tesla có kế hoạch “bán robot Optimus ra thị trường cho công chúng vào cuối năm 2027”, đồng thời nhận định: “Theo dự đoán của tôi, số lượng robot sẽ nhiều hơn con người.”
Ông Elon Musk kỳ vọng đến thời điểm đó, các robot sẽ đạt độ tin cậy, an toàn và hoạt động hiệu quả, đủ sức đảm nhiệm nhiều loại công việc khác nhau. Nếu thành công, Tesla sẽ trở thành một trong số ít doanh nghiệp cung cấp robot hình người đa năng cho hộ gia đình, với mức giá dự kiến từ 20.000 đến 30.000 đô la Mỹ.
Hiện ở Tesla đã có một số robot Optimus đang hoạt động tại các cơ sở của hãng, có khả năng thực hiện những nhiệm vụ cơ bản. Ông Musk kỳ vọng các robot này có thể đảm nhiệm những công việc phức tạp hơn vào cuối năm nay nhờ khả năng học hỏi nhanh của chúng. Tháng 1 vừa qua, Tesla thông báo kế hoạch thu thập dữ liệu để huấn luyện robot hình người tại Austin Gigafactory, nhằm dạy Optimus cách hoạt động trong cơ sở tại Texas. Trước đó, Tesla đã tiến hành thu thập dữ liệu và huấn luyện các nguyên mẫu Optimus tại cơ sở Fremont Factory ở California trong hơn một năm.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc sản xuất hàng loạt robot hình người có năng lực cao là cực kỳ phức tạp, và nhiều ý kiến hoài nghi rằng Tesla sẽ không đáp ứng mốc ra mắt vào năm 2027. Việc để robot thực hiện các công việc đơn điệu trong một môi trường cố định là một chuyện, nhưng phát triển một cỗ máy có thể đảm nhiệm đa dạng công việc trong gia đình lại là một chuyện hoàn toàn khác.
Trước những bất ổn xung quanh việc sản xuất robot, nhiều nhà đầu tư hiện vẫn chờ đợi những bằng chứng rõ ràng cho thấy Tesla có thể triển khai công nghệ ở mức độ này.
Tesla không phải là hãng ô tô duy nhất theo đuổi các kế hoạch lớn về robot khi Hyundai của Hàn Quốc cũng đã công bố kế hoạch triển khai robot hình người tại nhà máy ở Mỹ vào năm 2028. Tháng 1 vừa qua, Hyundai Motor Group đã giới thiệu robot Atlas của Boston Dynamics tại Triển lãm Điện tử Tiêu dùng ở Las Vegas. Doanh nghiệp này cho biết họ đặt mục tiêu xây dựng một nhà máy có khả năng sản xuất 30.000 robot mỗi năm vào năm 2028 và bắt đầu triển khai robot hình người tại cơ sở ở Georgia trong cùng năm đó.
Thông báo này đã đẩy giá cổ phiếu Hyundai tăng mạnh. Tuy nhiên, công đoàn lao động của hãng lại tỏ ra không mấy hào hứng, cho rằng kế hoạch trên có thể dẫn tới làn sóng sa thải quy mô lớn. Công đoàn cáo buộc Hyundai đặt lợi nhuận lên trên cam kết đối với người lao động. “Trong bất kỳ trường hợp nào, người lao động cũng sẽ không hoan nghênh kế hoạch này, bởi việc triển khai robot sẽ gây ra cú sốc lớn về việc làm,” một người phát ngôn cho biết, “"Công đoàn cảnh báo rằng không một robot nào có thể được triển khai tại các địa điểm làm việc mà không có thỏa thuận giữa công đoàn và ban lãnh đạo.”
Hyundai đã bảo vệ quyết định này khi cho rằng robot có thể đảm nhiệm những công việc tiềm ẩn rủi ro đối với con người. Tuy nhiên, vì robot có chi phí bảo trì tương đối thấp và không cần nghỉ ốm, nghỉ phép, thời gian nghỉ ngơi hay nghỉ ăn trưa, nên việc cắt giảm chi phí rõ ràng là rất hấp dẫn.
Bên cạnh lo ngại về nguy cơ sa thải lao động hàng loạt, nhiều người cũng đặt câu hỏi về hiệu quả thực tế của việc sử dụng robot. UBTech Robotics — một trong những nhà phát triển robot hàng đầu Trung Quốc — mới đây thừa nhận rằng thế hệ robot hình người Walker S2 của hãng hiện chỉ đạt khoảng 30–50% năng suất so với một người lao động, cho thấy vẫn cần những bước tiến lớn trước khi robot có thể thay thế con người trên dây chuyền sản xuất và trong các hoạt động khác.
Dù vậy, đơn đặt hàng robot đã gia tăng trong những tháng gần đây, khi các hãng xe điện Trung Quốc như BYD và Foxconn đang thử nghiệm việc sử dụng robot hình người nhằm bù đắp tình trạng thiếu hụt lao động. “Có thể hình dung rằng… nếu Tesla có lợi thế trong việc triển khai robot hình người của riêng mình trên dây chuyền sản xuất, thì những doanh nghiệp như BYD có thể sẽ tụt lại phía sau,” ông Michael Tam, Giám đốc thương hiệu của UBTech, giải thích.
Kỷ nguyên robot hình người đang đến, khi nhiều hãng ô tô tại Hoa Kỳ và các quốc gia khác đẩy mạnh đầu tư phát triển năng lực của các cỗ máy này. Xu hướng này có thể dẫn tới làn sóng cắt giảm lao động quy mô lớn, khi doanh nghiệp sử dụng robot để thay thế con người trong các công việc đơn giản hoặc nguy hiểm. Tuy nhiên, vẫn cần những bước tiến công nghệ đáng kể để nâng cao hiệu quả và tạo ra những robot có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ đa dạng hơn.
Chris Lin
Nguồn: oilprice
