Vận tải container đạt hiệu quả kỷ lục trong quý IV, trong khi dữ liệu chi tiết chuyến đi cho thấy những lỗ hổng về hiệu suất giữa các hãng dưới cơ chế định giá carbon
Báo cáo phân tích quý mới nhất của VesselBot, "Giải mã khí thải hàng hải quý 4 năm 2025: "Hiệu quả đạt đỉnh khi cường độ đạt mức thấp nhất trong năm" (Decoding Maritime Emissions Q4 2025 – “Efficiency Peaks as Intensity Hits Yearly Low”), cung cấp một cái nhìn tổng quan chưa từng có về cách thức hoạt động của ngành vận tải container toàn cầu đã chuyển biến ra sao vào thời điểm cuối năm. Báo cáo cho thấy cơ cấu đội tàu, lựa chọn triển khai của các hãng vận tải và thiết kế tuyến đường thương mại dẫn đến kết quả khác biệt rất lớn về phát thải đối với các chủ hàng.
Dựa trên dữ liệu phát thải chất lượng cao ở cấp độ từng chuyến hàng, thu thập từ 79.438 chuyến tàu container hoàn thành trong quý IV/2025, báo cáo này mang đến cho các nhà quản lý chuỗi cung ứng cái nhìn chi tiết về hiệu suất carbon theo từng tuyến vận tải, đội tàu và nhà khai thác.
Những phát hiện đáng chú ý của báo cáo gồm:
- Cường độ carbon chạm mức thấp nhất trong năm, trong khi tổng lượng phát thải vẫn ở mức cao.
Cường độ phát thải trung bình theo vòng đời nhiên liệu (Well-to-Wake) giảm xuống 188,9 g CO₂e/TEU-km, mức thấp nhất ghi nhận trong năm 2025. Tuy nhiên, tổng lượng phát thải trong quý IV vẫn vượt 52 triệu tấn, cho thấy tăng trưởng sản lượng và thiết kế mạng lưới vận tải vẫn là yếu tố quyết định kết quả phát thải.
- Hiệu suất của các hãng vận tải khác nhau trên cùng một tuyến.
Trên các hành lang vận tải chủ chốt Á – Âu, các nhà khai thác cạnh tranh ghi nhận hồ sơ carbon khác nhau đáng kể, phụ thuộc vào size tàu, độ tuổi đội tàu và thời gian neo đậu tại cảng.
- Độ tuổi đội tàu tạo ra sự khác biệt về cấu trúc.
Các chuyến tàu do những con tàu dưới 15 năm tuổi thực hiện cho thấy hiệu quả hơn đáng kể, (cường độ phát thải 164,8 g CO₂e/TEU-km, so với các chuyến đi của các tàu già hơn, vốn chủ yếu khai thác các tuyến thương mại khu vực ngắn hơn và tạo ra lượng phát thải trên mỗi container cao hơn nhiều.
- Cấu trúc chuỗi cung ứng quan trọng hơn tốc độ hành trình đơn thuần.
Những chuyến tàu đạt hiệu quả cao kết hợp thời gian chạy dài, mức độ sử dụng cao và khối lượng hàng lớn, qua đó tạo ra cường độ phát thải thấp hơn gần 5 lần so với mức bình quân hàng quý
VesselBot làm nổi bật những động lực này bằng cách sử dụng dữ liệu phát thải theo thời gian thực, ở cấp độ từng chuyến hàng và từng hành trình cụ thể, thay vì dựa vào các ước tính mô hình hóa hay số liệu bình quân lịch sử.
Điểm nhấn đáng chú ý trong năm: trong suốt năm 2025, VesselBot đã theo dõi 313.690 chuyến tàu container, được khai thác bởi hơn 5.800 tàu, với tổng lượng phát thải 208,8 triệu tấn CO₂e.
Ông Constantine Komodromos, Nhà sáng lập kiêm CEO của VesselBot, cho biết: “Nếu chỉ đo lường lượng khí thải theo quý trong khi hoạt động vận hành thay đổi từng ngày, thì doanh nghiệp thực chất đang quản lý dữ liệu của quá khứ.”
“Mạng lưới vận tải biển liên tục được định hình lại bởi những thay đổi về lịch trình, hoán đổi tàu, các chuyến tàu bị hủy (blank sailing), gián đoạn tại cảng và những diễn biến địa chính trị. Tính bền vững phải trở thành một chỉ số hiệu suất chính (KPI) trong hoạt động, được đánh giá ngay tại thời điểm lập kế hoạch và triển khai, song song với cùng với độ tin cậy và chi phí. Và chúng ta nên trung thực về việc bù trừ phát thải và nhiên liệu theo mô hình “book and claim” (hệ thống chuỗi giám sát tách rời thuộc tính môi trường (giảm carbon) của nhiên liệu bền vững (như SAF) khỏi nhiên liệu vật lý. Những công cụ này có thể giúp thu hẹp khoảng cách trong ngắn hạn, nhưng không buộc hệ thống phải thay đổi. Tiến bộ thực sự chỉ đến khi các chủ hàng và hãng vận tải thay đổi cách thức vận chuyển hàng hóa, chứ không chỉ dừng lại ở việc hạch toán khí thải,” ông nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, báo cáo cũng xem xét biến động địa chính trị, quá trình trẻ hóa đội tàu và sự mở rộng của các khung quy định đang định hình lại mức độ tiếp xúc với khí thải khi bước sang năm 2026.
Chris Lin
Nguồn: hellenichshipping
