Tình trạng ùn tắc tại kênh đào Panama đang gia tăng đúng vào thời điểm các cơ quan quản lý chuẩn bị cho kế hoạch bảo trì vào tháng tới. Hoạt động này được dự báo sẽ tiếp tục làm giảm năng lực lưu thông, làm dấy lên những lo ngại mới về tình trạng chậm trễ và giá cước vận tải tăng vọt trên nhiều lĩnh vực vận tải biển.
Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama (PCA) đã lên kế hoạch bảo trì buồng khô trên làn đường phía Đông của âu tàu Gatun trong giai đoạn từ ngày 09/06 đến 17/06. Trong thời gian thi công, số lượt tàu được phép quá cảnh mỗi ngày sẽ giảm xuống còn 16 chuyến, các tàu buộc phảisử dụng làn đường phía Tây, khiến thời gian lưu thông qua kênh đào kéo dài hơn.
Thời điểm này khá bất lợi cho thị trường vận tải toàn cầu, vốn đang chật vật với sự gia tăng tình trạng tàu bè xếp hàng dài chờ đợi ở hai đầu kênh đào. chủ yếu do dòng chảy thương mại bị chuyển hướng do cuộc khủng hoảng kéo dài tại eo biển Hormuz.
Ngân hàng SEB của Bắc Âu hôm nay cảnh báo nguy cơ tắc nghẽn tại kênh đào Panama đang leo thang nhanh chóng.
“Ùn tắc tại kênh đào Panama đã bắt đầu gia tăng rõ rệt,” SEB nhận định, đồng thời cho biết thời gian chờ trung bình của tàu trong tháng này hiện ở mức 47,9 giờ — cao hơn khoảng 60% so với mức trung bình ghi nhận trong giai đoạn tháng 1–2 trước khi xung đột bùng phát.
Ngân hàng này cảnh báo rằng đợt bảo trì sắp tới có thể khiến tình trạng chậm trễ trở nên trầm trọng hơn, có khả năng buộc một số tàu phải chờ đợi lâu hơn, hoặc chấp nhận chi phí tốn kém để chuyển hướng hành trình qua Mũi Hảo Vọng .
SEB nhận định: “Cả hai khả năng này đều sẽ làm thắt chặt nguồn cung tàu VLGC (tàu chở khí hóa lỏng cực lớn)” và cho biết thêm rằng bối cảnh hiện tại vẫn đặc biệt thuận lợi cho thị trường vận chuyển khí hóa lỏng (LPG), nơi giá cước tại khu vực Vịnh Mexico (Mỹ) vốn đã chạm mức kỷ lục gần 185.000 USD/ngày.
Nỗi lo về ùn tắc càng trở nên căng thẳng hơn khi các rủi ro về thời tiết ngày càng gia tăng.
Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) hiện ước tính có tới 82% khả năng hiện tượng El Niño sẽ quay trở lại trong khoảng từ tháng 5 đến tháng 7, với 37% khả năng hiện tượng này sẽ diễn biến nghiêm trọng vào cuối năm. Theo dữ liệu lịch sử, El Niño thường làm giảm lượng mưa tại khu vực Trung Mỹ, gây sụt giảm mực nước tại hồ Gatun – nguồn cung cấp nước ngọt chính cho kênh đào – từ đó buộc cơ quan quản lý phải áp dụng các biện pháp hạn chế về lưu thông.
Tuy nhiên, Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama đã tìm cách giảm nhẹ những lo ngại về việc lặp lại tình trạng gián đoạn do hạn hán nghiêm trọng đã xảy ra hồi đầu thập kỷ này.
Các quan chức cho biết hiện chưa có kế hoạch hạn chế lưu thông tàu thuyền trong thời gian còn lại của năm 2026. Họ nhấn mạnh rằng những biện pháp tiết kiệm nước được triển khai từ năm ngoái đã giúp duy trì mực nước hồ Gatun ở mức tương đối cao so với lịch sử.
Cơ quan này cũng khẳng định kênh đào vẫn tiếp tục xử lý khoảng 38 lượt tàu mỗi ngày bất chấp nhu cầu đang ngày một tăng cao.
Tuy nhiên, những dấu hiệu căng thẳng ngày càng khó có thể bỏ qua. Tờ Splash tuần trước đưa tin rằng giá đấu thầu để được ưu tiên quá cảnh qua kênh đào Panama đã vọt lên mức chưa từng có: 4 triệu USD mỗi tàu, vượt xa cả mức kỷ lục được ghi nhận trong cuộc khủng hoảng hạn hán trước đây.
Dương Linh
Nguồn: splash247
