Trong xu hướng gia tăng vận chuyển xe điện (EV) bằng container, rủi ro an toàn hàng hải không còn là lý thuyết, mà là thách thức sống còn. Khác với tàu Ro-Ro, xe điện đóng container là rủi ro "khó quan sát". Một khi container đã kẹp chì, khả năng kiểm soát trực tiếp gần như bằng không.
Ảnh: Vận chuyển xe điện tại Trung Quốc - nguồn internet
BẢN CHẤT RỦI RO
Pin Lithium khi gặp sự cố sẽ xảy ra Thermal Runaway (Bùng nhiệt), xả khí cháy (Hydrogen, Methane) và khí độc (HF). Trong không gian kín của container, khí tích tụ nhanh tạo thành "bom nổ chậm" Nổ trước, Cháy sau. Theo IMDG Code – Class 9 (UN 3166/3171), xe điện là Hàng nguy hiểm có điều kiện.
1. NGUYÊN TẮC "ĐẦU VÀO"
⛔️ Không nhận: Xe tai nạn, Pin lỗi, hoặc xe thuộc diện thu hồi pin chưa xử lý.
✅ Mức pin (SoC): Bắt buộc xả xuống mức khuyến nghị (khoảng 30%).
✅ Chèn lót (Lashing): Xe phải bất động tuyệt đối. Ngắt kết nối điện, che chắn đầu cực.
⛔️ Tuyệt đối không xếp chung (mix) với hàng dễ cháy khác trong cùng container.
2. KHÂU QUYẾT ĐỊNH: ĐÓNG HÀNG
Việc kiểm tra trước và sau khi đóng container là lá chắn quan trọng nhất. Sau khi kẹp chì, mọi rủi ro phát sinh đều bắt nguồn từ sự cẩu thả ở khâu này.
3. VỊ TRÍ XẾP TÀU
- Bắt buộc xếp ON DECK (Trên boong hở).
- Ưu tiên vị trí biên, thông thoáng, dễ tiếp cận.
- Tránh xa: Buồng máy, két dầu, khu sinh hoạt và container lạnh.
4. TRANG BỊ & ỨNG PHÓ
Khi có sự cố khói/lửa từ container
❌ KHÔNG mở cửa container (tránh cấp thêm Oxy gây bùng nổ).
🚒 Chiến thuật: Phun nước "làm mát bao vây" các container lân cận để ngăn hiệu ứng Domino.
🛠 "Vũ khí" bắt buộc
- Giáo phun sương (Water Mist Lance): Đục thủng vỏ container, bơm sương trực tiếp vào trong để hạ nhiệt.
- Thiết bị thở (SCBA): Bắt buộc đeo vì khí HF từ pin cực độc.
- Súng bắn nhiệt: Để đánh giá điểm nóng bên trong.
5. PHÁP LÝ & TRÁCH NHIỆM
- Manifest phải khai báo chính xác: Tên hàng, UN number, Class 9.
- Nếu khai báo sai/giấu diếm: Chủ tàu MIỄN TRÁCH NHIỆM bồi thường. Chủ hàng/Forwarder chịu toàn bộ tổn thất phát sinh (bao gồm cả Tổn thất chung - General Average).
KẾT LUẬN
Vận chuyển xe điện bằng container không phải là câu chuyện "có hay không", mà là "quản trị rủi ro đến mức nào". An toàn không nằm ở phản ứng khi sự cố xảy ra, mà nằm ở những quyết định thận trọng trước khi kẹp chì container.
Nguồn: Ban Pháp chế VSICO
Capt Vũ Duy Ái - Capt Lâm Trường Sơn
