Lượng tiêu thụ điện tại Mỹ đã xác lập kỷ lục mới vào năm ngoái và đang trên đà đạt mức cao nhất lịch sử trong năm nay và năm tới khi sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã chấm dứt một thập kỷ trì trệ trong việc tiêu thụ điện năng của Mỹ.
Tỷ lệ điện khí hóa gia tăng là một phần nguyên nhân dẫn đến nhu cầu điện năng cao hơn, song sự bùng nổ của AI cùng các trung tâm dữ liệu phụ trợ hỗ trợ nó mới là động lực chính thúc đẩy nhu cầu điện năng ngày càng tăng và sẽ tiếp tục như vậy trong vài năm tới.
Khi nhu cầu điện năng tăng lên, sản lượng điện cũng tăng lên mức cao kỷ lục, với khí đốt tự nhiên vẫn là trụ cột trong cơ cấu năng lượng của Mỹ. Nhưng sản lượng điện từ năng lượng tái tạo và các công suất lắp đặt cũng đang tăng lên và thay thế ngày càng nhiều nguồn cung cấp điện từ than đá, bất chấp các chính sách ủng hộ than đá và chống lại năng lượng tái tạo của chính quyền Trump.
Tổng nguồn cung điện của Mỹ đã đạt mức cao kỷ lục 2.234 terawatt giờ (TWh) trong nửa đầu năm 2026, tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái, theo dữ liệu từ Viện nghiên cứu năng lượng sạch Ember được nhà báo Gavin Maguire của Reuters phân tích.
Sự tăng trưởng này chủ yếu là do các trung tâm dữ liệu, vì “tải trọng của các trung tâm dữ liệu đang nổi lên như động lực chính thúc đẩy tăng trưởng điện năng dài hạn của Mỹ”,, Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) nhận định trong báo cáo triển vọng hàng năm công bố đầu năm nay.
Sau khi đạt mức tiêu thụ điện năng kỷ lục 4.195 tỷ kilowatt giờ vào năm 2025, Mỹ sẽ chứng kiến mức sử dụng này tiếp tục tăng lên 4.269 tỷ kWh trong năm nay và 4.399 tỷ kWh vào năm tới, theo báo cáo Triển vọng Năng lượng Ngắn hạn (STEO) mới nhất của EIA vào tháng 7.
Điều đáng chú ý hơn cả những kỷ lục tiêu thụ dự kiến mới là dự báo của EIA rằng doanh số bán điện cho khách hàng trong lĩnh vực thương mại năm nay sẽ vượt qua doanh số bán cho khách hàng dân cư, lần đầu tiên trong lịch sử, và sẽ vẫn là lĩnh vực tiêu thụ điện năng lớn nhất vào năm 2027, vượt qua lĩnh vực dân cư và công nghiệp.
Dự báo này của EIA không có gì đáng ngạc nhiên vì lĩnh vực thương mại với tải trọng trung tâm dữ liệu đã dẫn đầu sự tăng trưởng nhu cầu điện năng của Mỹ trong vài năm nay.
Và điều này dự kiến sẽ thúc đẩy tăng trưởng tiêu thụ trong nhiều năm tới, đặt ra những câu hỏi khó khăn cho các nhà hoạch định chính sách của Mỹ về giá mà người tiêu dùng hộ gia đình sẽ phải trả và sự sẵn sàng (hay không) của lưới điện để hỗ trợ sự gia tăng nhu cầu trong thập kỷ này sau gần một thập kỷ không có sự tăng trưởng điện năng bằng 0.
Theo báo cáo của Goldman Sachs Commodities Research hồi tháng 5, nhu cầu điện năng của các trung tâm dữ liệu tại Mỹ dự kiến sẽ tăng hơn gấp đôi, lên 66 gigawatt (GW) vào năm 2027 từ mức 31 GW năm 2025, do sự gia tăng tốc xây dựng cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI).
Tỷ lệ điện năng tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu trong tổng nhu cầu điện năng cao điểm mùa hè của Mỹ dự kiến sẽ tăng lên 8,5% vào năm 2027 từ mức 4,1% năm 2025, “tạo ra sự khan hiếm đáng kể trên thị trường điện quốc gia”, Goldman Sachs nhận định.
Về thị phần sản xuất điện tại Mỹ, khí đốt tự nhiên vẫn là nhiên liệu chính, chiếm khoảng 40% trong năm nay và năm sau, năng lượng hạt nhân sẽ duy trì ổn định ở mức 18%, nhưng than đá sẽ giảm từ 17% năm 2025 xuống 15% vào năm 2026 và 2027, theo dự báo mới nhất của EIA.
Trong một cột mốc quan trọng, năng lượng mặt trời đã đạt mức cao kỷ lục 12,8% thị phần điện năng của Mỹ trong tháng 5, vượt qua điện năng sản xuất từ than đá trong suốt tháng đầu tiên được ghi nhận, dữ liệu từ Ember cho thấy vào tháng trước.
Đồng thời, sản lượng điện từ than đá đạt mức thấp kỷ lục hàng tháng là 39,3 TWh vào tháng 4 năm 2026. Sản lượng điện từ than đá đã phục hồi lên 43,4 TWh vào tháng 5, nhưng vẫn thấp hơn 11% so với mức của tháng 5 năm 2025 và chiếm 12,2% tổng nguồn cung điện của Mỹ.
"Từ Texas đến California, các thị trường trên khắp nước Mỹ đang đặt cược vào điện mặt trời để đáp ứng nhu cầu điện năng ngày càng tăng," ông Nicolas Fulghum, Chuyên gia phân tích dữ liệu cấp cao tại Ember, cho biết.
Theo báo cáo quý của Hiệp hội Công nghiệp Năng lượng Mặt trời Mỹ (SEIA) và Wood Mackenzie, điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng đã đóng góp tới 91% tổng công suất mới được bổ sung vào lưới điện quốc gia của Mỹ trong quý I năm 2026.
SEIA ghi nhận lưu ý rằng các bang mà Tổng thống Trump giành chiến thắng chiếm 74% tổng công suất điện mặt trời được lắp đặt trong quý đầu năm, trong đó Texas tiếp tục giữ vững vị thế là thị trường điện mặt trời có tốc độ phát triển nhanh nhất trong số các tiểu bang của Mỹ.
Chris Lin
Nguồn: oilprice
