Việc Eo biển Hormuz bị phong tỏa kéo dài có thể đẩy giá dầu thô Brent lên mức 150 USD/thùng, kích hoạt lặp lại làn sóng lạm phát và buộc các ngân hàng trung ương lớn phải tăng lãi suất bất chấp đà tăng trưởng kinh tế đang chậm lại, theo ghi nhận trong một báo cáo gần đây từ Capital Economics.
Thị trường năng lượng thời gian qua đã hấp thụ bớt những gián đoạn từ cuộc xung đột liên quan đến Iran nhờ việc chuyển hướng qua các tuyến đường ống và xả kho dự trữ. Khoảng một phần ba lượng dầu thô từng vận chuyển qua eo biển này đã được điều hướng thông qua các cơ sở hạ tầng khác trong khu vực.
Tuy nhiên, các vùng đệm tự vệ này đang dần cạn kiệt. Tồn kho dầu thương mại tại các nền kinh tế OECD hiện rơi xuống mức thấp nhất trong lịch sử gần đây, khiến thị trường gần như không còn đủ năng lực chống chịu trước một cú sốc nguồn cung mới.
Kịch bản cơ sở giả định các gián đoạn chỉ mang tính tạm thời, với giá dầu thô Brent chốt quý 1 và quý 2 lần lượt ở mức 80 USD và 75 USD/thùng. Thị trường quyền chọn cho thấy các nhà giao dịch vẫn coi đây là kịch bản có khả năng xảy ra cao nhất, dù xác suất xảy ra một đợt bùng nổ giá khốc liệt đã gia tăng.
Nếu tuyến hàng hải này tiếp tục bị phong tỏa, giá dầu thô có thể tăng vọt lên vùng 120 USD trong giai đoạn đầu. Trong kịch bản bất lợi hơn, giá dầu Brent sẽ chạm mốc 150 USD từ mức khoảng 84 USD hiện tại, trong khi giá khí đốt tự nhiên tại Châu Âu có thể vọt từ 54 EUR lên 90 EUR/MWh.
Mức tăng như vậy sẽ đẩy lạm phát tại Mỹ tiến sát mốc 5% và kéo đà tăng trưởng kinh tế quy năm xuống dưới 1% trong nửa cuối năm 2026. Tăng trưởng cả năm của Mỹ khi đó sẽ hạ xuống 1,7%, so với mức dự báo 2,2% trong kịch bản cơ sở.
Châu Âu sẽ phải đối mặt với một cú sốc đình lạm nghiêm trọng hơn. Tăng trưởng của Khu vực Đồng euro sẽ rơi vào trạng thái trệch hướng/đóng băng trong năm 2026, trong khi lạm phát có thể vượt mốc 6% ở thời điểm đỉnh điểm. Anh cũng tiến gần đến bờ vực suy thoái khi lạm phát leo leo dốc lên tới 7%.
Các nền kinh tế Châu Á cũng chịu áp lực lớn. Động lực xuất khẩu của Trung Quốc từ xe điện và các sản phẩm năng lượng xanh có thể suy yếu, do chi phí năng lượng đắt đỏ khiến người tiêu dùng đắn đo trong các khoản chi tiêu lớn. Tăng trưởng năm 2026 của Ấn Độ có thể chậm lại còn 5,5%, so với mức 6,5% trong kịch bản cơ sở.
Các ngân hàng trung ương nhiều khả năng sẽ phản ứng bằng cách siết chặt chính sách tiền tệ nhằm ngăn chặn chi phí năng lượng lan sang tiền lương và giá cả hàng hóa chung. Kịch bản bất lợi dự báo lãi suất cuối năm sẽ lên mức 4,63% tại Mỹ, 3,25% tại Eurozone và 4,75% tại Anh.
Trung Quốc thời gian qua đã góp phần cân bằng thị trường dầu mỏ bằng cách cắt giảm hơn 40% lượng dầu thô nhập khẩu so với cùng kỳ năm trước trong tháng 6 và xả kho dự trữ trong nước — một chiến lược không thể kéo dài vô tận.
Dương Linh
Nguồn: hellenicshipping
