Mỹ và Iran đã tiến hành các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào nhau. Trong đó, Tehran đã tấn công các cơ sở quân sự của Mỹ tại nhiều quốc gia trên khắp vùng Vịnh trong ngày Chủ nhật, đồng thời tuyên bố đóng cửa trở lại eo biển Hormuz.
Diễn biến leo thang mới nhất càng làm dấy lên nghi ngờ về tương lai của thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran được ký kết vào tháng trước nhằm mục đích mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt xung đột sau 60 ngày đàm phán tiếp theo.
Các cuộc không kích mới nhất là những diễn biến mới nhất trong một chu kỳ tấn công và phản công khi Iran tìm cách khẳng định quyền kiểm soát hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đợt tấn công lần này đánh dấu sự leo thang về tốc độ và phạm vi.
Các cuộc tấn công của Iran đã mở rộng sang Qatar - quốc gia đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán ngừng bắn và chưa từng bị tấn công kể từ tháng 4. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), i quốc gia chưa bị nhắm mục tiêu tấn công kể từ đầu tháng 5, cho biết hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn nhiều tên lửa và máy bay không người lái từ Iran.
Quân đội Mỹ bắt đầu tiến hành thêm các đợt không kích nhằm vào Iran từ 17h (giờ miền Đông nước Mỹ) ngày Chủ nhật, Bộ Tư lệnh Trung ương cho biết trong một tuyên bố trên nền tảng mạng xã hội X, “để tiếp tục làm suy yếu khả năng tấn công các thủy thủ dân sự và tàu thương mại tự do đi qua eo biển Hormuz”.
Người phát ngôn của CENTCOM ông Tim Hawkins nói với CNN rằng các máy bay quân sự Mỹ đã bắn hạ một tên lửa hành trình và một máy bay không người lái (UAV) cảm tử của Iran.
Trong cuộc phỏng vấn ngắn qua điện thoại với Reuters vào chiều Chủ nhật, Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cập đến các đợt không kích nhằm vào Iran cuối tuần qua. Ông nói: "Chúng tôi đang đánh bại họ."
Truyền thông Iran hôm Chủ nhật đưa tin đã có các tấn công bằng tên lửa và các vụ nổ tại khu vực quanh hai thành phố cảng Sirik và Bandar Abbas - nơi đặt các cơ sở quân sự dọc eo biển Hormuz - cùng đảo Qeshm gần đó.
Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Iran lên án các cuộc tấn công "hiếu chiến" của Mỹ nhằm vào Iran vào cuối tuần qua. Bộ này cũng cho biết các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman diễn ra tại Muscat hôm thứ Bảy, tập trung vào các thỏa thuận quản lý eo biển Hormuz và các tuyến hàng hải quá cảnh, đã không đạt được kết quả do sức ép "công khai và ngầm" từ phía Mỹ đối với Oman.
Trong tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông coi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, song vẫn để ngỏ khả năng nối lại các cuộc đàm phán.
Nhà đàm phán hàng đầu của Iran, ông Mohammad Baqer Qalibaf, viết trên mạng xã hội X hôm Chủ nhật: "Kỷ nguyên của những thỏa thuận đơn phương đã KẾT THÚC. Chúng tôi đã nói rõ: hoặc các ông giữ đúng cam kết, hoặc sẽ phải trả giá. Giờ là lúc đối mặt với thực tế."
Cuộc xung đột do Mỹ và Israel phát động chống lại Iran từ ngày 28/2 đã gây bất ổn tại khu vực Vùng Vịnh, nơi Iran đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào những quốc gia đặt căn cứ quân sự của Mỹ. Việc nước này phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz đã đẩy giá năng lượng tăng cao và làm gia tăng lạm phát trên phạm vi toàn cầu.
Giá cả tăng cao, đặc biệt là giá xăng, là vấn đề nhạy cảm về mặt chính trị đối với Tổng thống Trump trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ diễn ra vào tháng 11.
Tên lửa được phóng trong một đợt không kích nhằm vào Iran, theo thông tin từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Ảnh cắt từ video do CENTCOM công bố ngày 12/7/2026. Nguồn: Reuters.
CÁC CUỘC TẤN CÔNG DỒN DẬP
Iran đang tìm cách thiết lập một cơ chế thu phí thường trực tại eo biển - tuyến hàng hải từng đảm nhận khoảng 1/5 lưu lượng vận chuyển dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu trước khi xung đột bùng phát và đã cảnh báo các tàu không được lưu thông nếu chưa được nước này cấp phép.
Cuối ngày thứ Bảy, Iran tuyên bố đã đóng cửa eo biển Hormuz sau khi bắn phát súng cảnh cáo trúng một tàu đi theo tuyến không được cấp phép. Đến ngày Chủ nhật, nước này cho biết đã vô hiệu hóa thêm một tàu khác.
Ấn Độ cho biết một công dân nước này đã mất tích sau vụ tấn công nhằm vào tàu container GFS Galaxy ngoài khơi Oman. Oman cho biết 23 thành viên thủy thủ đoàn đã được cứu sống, Qatar khuyến cáo tất cả phương tiện hoạt động trên biển, bao gồm tàu du lịch, tàu cá và mô tô nước, tạm ngừng hoạt động.
Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư của Iran, cơ quan mới được thành lập, cho biết hôm Chủ nhật rằng việc lưu thông qua eo biển Hormuz hiện chưa thể thực hiện do "các hoạt động bất hợp pháp gần đây của lực lượng quân sự của Mỹ trong khu vực". Cơ quan này cho biết sẽ cấp phép cho tàu thuyền lưu thông trở lại ngay khi tình hình ổn định và an ninh được khôi phục.
Mỹ, quốc gia đã thu hồi giấy phép cho phép bán dầu thô của Iran hôm thứ Ba sau các vụ tấn công tàu thuyền trước đó, cho biết lực lượng của họ được bố trí để bảo vệ quyền tự do hàng hải bất chấp những gì họ mô tả là "sự gây hấn, quấy rối, đe dọa và tuyên bố tùy tiện" từ Iran.
"Iran không kiểm soát eo biển. Giao thông vẫn thông suốt", Mỹ cho biết.
Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp (JMIC) của Hải quân Mỹ đã nhắc lại hướng dẫn rằng, bất chấp mối đe dọa an ninh nghiêm trọng, tuyến đường phía nam "mở rộng" gần Oman vẫn khả dụng cho giao thông hai chiều.
Hôm thứ Bảy, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Mỹ đã tấn công 140 mục tiêu quân sự của Iran và hơn 300 mục tiêu khác đã bị tấn công trong ba đêm liên tiếp của tuần này nhằm “làm suy giảm khả năng tấn công các thủy thủ dân sự và tàu thương mại đang tự do lưu thông qua eo biển Hormuz.”
Đáp trả, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phá hủy một trung tâm chỉ huy và kiểm soát cùng các nhà chứa máy bay không người lái tại Jordan, nhắm mục tiêu vào một trạm radar và sau đó là các bệ phóng tên lửa của Mỹ tại Kuwait, đồng thời tập kích các cơ sở hỗ trợ và tiếp nhiên liệu cho tàu sân bay của Mỹ tại Oman và phá hủy một trung tâm bảo dưỡng máy bay phản lực và sở chỉ huy tại Qatar.
IRAN: "GIỮ ĐÚNG CAM KẾT HOẶC PHẢI TRẢ GIÁ"
Qatar, quốc gia từng tuyên bố sẽ không tiếp tục vai trò trung gian hòa giải chừng nào còn bị tấn công, cho biết ba người, trong đó có một trẻ em, đã bị thương do mảnh đạn từ các vụ tấn công. Quốc gia này nói rằng Iran "phải chịu hoàn toàn trách nhiệm pháp lý" về vụ tấn công.
Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết đã phát hiện các mối đe dọa từ tên lửa bên ngoài lãnh thổ của mình trong khi Bahrain cho biết đã đánh chặn một số đợt tấn công trên không của Iran; Jordan báo cáo các vụ tấn công bằng tên lửa; còn Oman cho biết đã trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Quân đội Kuwait sau đó báo cáo thiệt hại từ các cuộc tấn công và cho biết một cuộc tấn công vào giàn khoan dầu đã làm một công nhân bị thương.
Oman cho biết đã triệu tập Đại sứ Iran để phản đối các cuộc tấn công bằng UAV nhằm vào hai khu vực của nước này và Đại sứ quán Mỹ tại Oman cũng khuyến cáo công dân Mỹ đang ở Duqm và Musandam trú ẩn tại chỗ.
Duyên
Nguồn: Reuters
