Số lượng tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này đã tăng gấp bốn lần trong tuần qua khi các tàu chở dầu quay trở lại một cách thận trọng.
Hai tuyến hàng hải chính qua eo biển Hormuz vẫn bị rải thủy lôi. Ước tính còn khoảng 80 quả cần được rà phá trước khi tuyến đường có thể được khôi phục hoàn toàn © Amirhosein Khorgooi/AP
Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz đã tăng hơn 4 lần trong tuần qua khi niềm tin vào lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày giữa Mỹ và Iran ngày càng được củng cố.
Theo dữ liệu trung bình động 7 ngày từ nền tảng dữ liệu hàng hải Signal, số lượng chuyến đi có thể theo dõi được của các tàu ra vào vùng Vịnh mỗi ngày đã tăng từ khoảng 1-2 chuyến trong phần lớn thời gian xung đột lên 8 chuyến vào ngày 1/7.
Hãng tàu container Hapag-Lloyd thông tin với Financial Times hôm thứ Năm rằng 4 tàu từng mắc kẹt trong Vịnh hiện đã rời khỏi khu vực trong khi đối thủ Maersk cũng xác nhận 2 tàu của hãng đã rời eo biển Hormuz trong tuần trước.
Lưu lượng tàu gia tăng cho thấy các chủ tàu tin tưởng hơn vào khả năng đi qua tuyến đường thủy tranh chấp này một cách an toàn mà không bị tấn công. Mặc dù số chuyến vẫn thấp hơn đáng kể so với thời điểm trước xung đột, nhưng nó phản ánh mong muốn của các nhà khai thác tận dụng tình hình hòa bình tương đối để đưa các tàu đang mắc kẹt ra khỏi vùng Vịnh cũng như tận dụng giá cước vận tải đang ở mức cao.
Iran đã tấn công hai tàu kể từ khi ký biên bản ghi nhớ với Mỹ tuần trước. Nhưng số lượng tàu đi vào và ra khỏi Vịnh, bao gồm cả các "chuyến đi tắt tín hiệu", đã đạt tổng cộng 258 chuyến trong tuần tính đến ngày 28 tháng 6, tăng từ 41 chuyến trong tuần đầu tiên của cuộc khủng hoảng hồi tháng 3, theo dữ liệu từ Lloyd’s List Intelligence. Những con số này cần nhiều thời gian hơn để theo dõi, vì các tàu tắt tín hiệu GPS để tránh bị phát hiện.
Các quan chức Mỹ, Qatar và Iran đã thảo luận về eo biển này trong các cuộc đàm phán diễn ra vào thứ Ba và thứ Tư tại Doha, nhưng hầu như không có dấu hiệu cho thấy đã đạt được tiến triển đáng kể nào nhằm mở lại hoàn toàn tuyến đường thủy này.
Trước khi xung đột xảy ra, khoảng một phần năm lượng dầu và khí đốt toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz, với khoảng 135 lượt tàu quá cảnh mỗi ngày.
"Rất khó để khẳng định đây là niềm tin đang gia tăng hay các chủ tàu sẵn sàng chấp nhận rủi ro", ông Jakob Larsen, Giám đốc An toàn và An ninh của BIMCO - hiệp hội chủ tàu lớn nhất thế giới - cho biết. “Quyết định của một công ty thực sự liên quan đến rủi ro an ninh, nhưng cũng liên quan đến mức độ thiệt hại mà việc tàu bị mắc kẹt gây ra. Đến một lúc nào đó, các chủ tàu sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn để đưa tàu của họ ra khỏi đó.”
Hai tuyến hàng hải chính qua eo biển Hormuz hiện vẫn bị Iran rải thủy lôi. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), khoảng 80 quả thủy lôi cần được rà phá trước khi tuyến đường này có thể được đưa vào khai thác an toàn trở lại.
Thay vào đó, các tàu hoặc đang di chuyển qua tuyến đường thủy theo lộ trình do Iran vạch ra, yêu cầu sự chấp thuận của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, hoặc theo tuyến đường phía nam men theo bờ biển Oman. Các giám đốc điều hành và quan chức ngành vận tải biển cho biết Mỹ và Oman đang triển khai một mức độ hỗ trợ phòng không nhất định cho các tàu đi theo tuyến này.
Theo Lloyd's List, hầu hết các tàu ra vào vùng Vịnh trong tuần qua là tàu chở dầu. Các tàu rời khu vực chủ yếu vận chuyển lượng dầu đã được khai thác trước khi xung đột bùng phát và được lưu trữ ngoài khơi trong thời gian qua.
Trong đó, hơn 60 tàu là tàu Iran khi Tehran tận dụng chính sách miễn trừ lệnh trừng phạt của Mỹ để giao dịch dầu của Iran đã có sẵn trên biển..
Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết hôm thứ Ba rằng nước này đã xuất khẩu 40 triệu thùng dầu kể từ khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa, với mức giá cao hơn khoảng 20% so với trước khi xung đột xảy ra.
Lưu lượng dầu từ các nước vùng Vịnh cũng tăng lên. Trong ngày thứ Tư, nhiều tàu chở dầu của ADNOC đã đi qua eo biển Hormuz theo đoàn, sử dụng tuyến đường Oman. Vào tuần trước giá dầu Brent đã giảm về mức trước khi xung đột bùng phát lần đầu tiên kể từ khi chiến sự bắt đầu.
Theo dữ liệu từ Signal, cước thuê tàu chở dầu trên thị trường giao ngay cho tuyến Hormuz đã đạt 500.000 USD/ngày vào 23/6 – mức cao nhất kể từ đầu tháng 4 – do nhu cầu vận chuyển bằng tàu chở dầu tăng mạnh trong khi nguồn cung tàu còn hạn chế. Đến ngày 1/7, mức cước này đã giảm xuống còn 294.000 USD/ngày, phản ánh số lượng tàu sẵn sàng quay trở lại tuyến vận tải qua eo biển Hormuz đang gia tăng.
Ông James Reason, chuyên gia của công ty môi giới bảo hiểm WTW, cho biết phí bảo hiểm chiến tranh hiện đã giảm xuống còn khoảng 2% giá trị con tàu (chưa tính chiết khấu), giảm từ khoảng 7% vào thời điểm lệnh ngừng bắn được thiết lập.
Duyên
Nguồn: financialtimes
