Theo dữ liệu mới nhất từ Trung tâm Hàng hải Nhật Bản, hoạt động vận chuyển container nối liền châu Á, châu Âu và Hoa Kỳ cho thấy hiệu quả trái chiều trong những tháng đầu năm 2026, khi nhu cầu trên tuyến xuyên Thái Bình Dương suy yếu trái ngược với việc khối lượng hàng hóa vận chuyển giữa châu Á và châu Âu vẫn ổn định và giá cước vận chuyển tiếp tục biến động.
Trên tuyến xuyên Thái Bình Dương, khối lượng container từ châu Á đi Hoa Kỳ đã sụt giảm đáng kể trong tháng 4. Tổng lượng hàng xuất khẩu từ 18 nền kinh tế châu Á sang Mỹ giảm 8,8% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 1,66 triệu TEU trong khi tổng khối lượng lũy kế trong 4 tháng đầu năm 2026 giảm 6,3% so với cùng kỳ năm trước.
Trung Quốc vẫn là quốc gia xuất khẩu lớn nhất trên tuyến này bất chấp sự sụt giảm mạnh. Xuất khẩu từ Trung Quốc sang Mỹ trong tháng 4 đã giảm 17,5% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 749.721 TEU, trong khi xuất khẩu từ Ấn Độ giảm 22,9%. Đài Loan cũng ghi nhận mức giảm 11%. Ngược lại, Đông Nam Á tiếp tục gia tăng thị phần, với lượng hàng xuất khẩu từ ASEAN tăng 6,9%, đạt 575.782 TEU. Thái Lan ghi nhận mức tăng trưởng đặc biệt mạnh mẽ là 23,3%, trong khi Campuchia tăng vọt 48,5%.
Sự sụt giảm khối lượng hàng hóa xuyên Thái Bình Dương được phản ánh rõ rệt qua nhiều nhóm mặt hàng chính. Lượng hàng nội thất và bộ đồ giường giảm 12,7%, hàng máy móc giảm 10,8%, dệt may giảm 15,3%, và thiết bị điện giảm 15,4%.
Cùng lúc đó, giá cước vận tải trên tuyến thương mại Á – Mỹ vẫn duy trì sự biến động. Giá cước giao ngay (spot rates) tuyến Thượng Hải – Los Angeles trong tháng 4 đứng ở mức 2.476 USD/FEU, cao hơn một chút so với mức của năm 2025, trong khi tuyến Thượng Hải – New York đạt mức 4.002 USD/FEU. Hàng hóa vận chuyển từ Nhật Bản đến bờ Đông Hoa Kỳ ghi nhận đà tăng giá thậm chí còn mạnh mẽ hơn, với giá cước container 40 feet tuyến Yokohama – New York tăng 33,5% so với cùng kỳ năm ngoái, lên mức 6.224 USD.
Trong khi đó, hàng hóa chiều về tuyến Á – Âu cho thấy khả năng phục hồi mạnh mẽ hơn. Khối lượng container từ châu Á sang châu Âu trong tháng 3 đã tăng 1,7% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 1,64 triệu TEU, trong khi sản lượng quý I tăng vọt 15%, lên mức 5.18 million TEU.
Trung Quốc tiếp tục thống trị lượng hàng xuất khẩu từ châu Á sang châu Âu, chiếm hơn 75% tổng lượng hàng vận chuyển trên tuyến này. Đông Nam Á cũng củng cố vị thế của mình với khối lượng hàng hóa tăng 7,1%. Bắc Âu vẫn là điểm đến lớn nhất, tiếp nhận hơn 60% tổng lượng hàng xuất khẩu từ châu Á sang châu Âu.
Tuy nhiên, lượng hàng lỏng (hàng về) từ châu Âu sang châu Á vẫn ở mức yếu hơn. Xuất khẩu từ châu Âu sang châu Á trong tháng 3 đã giảm 0,4% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi khối lượng lũy kế quý I giảm 3,3%. Khu vực Bắc Âu chiếm gần 68% tổng lượng hàng từ châu Âu xuất đi.
Giá cước vận chuyển trên tuyến thương mại Á – Âu cho thấy những dấu hiệu ổn định sau những đợt điều chỉnh mạnh trong suốt năm 2025. Giá cước container 40 feet tuyến Thượng Hải – Rotterdam đạt mức 2.941 USD trong tháng 3, trong khi tuyến Thượng Hải – Genoa đứng ở mức 3.548 USD. Hàng hóa từ Yokohama đến Rotterdam ghi nhận mức giảm so với cùng kỳ năm ngoái, mặc dù giá cước đã được cải thiện liên tục trong quý đầu tiên.
Dữ liệu mới nhất từ Chỉ số Cước vận tải Container Trung Quốc (CCFI) cho thấy sự suy yếu liên tục trong thương mại với Mỹ so với năm trước. Vào đầu năm 2026, các chỉ số cho cả bờ Tây và bờ Đông của Mỹ đều duy trì ở mức thấp hơn nhiều so với năm 2025, bất chấp những dấu hiệu phục hồi nhẹ trong tháng 4.
Trong thương mại nội Á, vận tải container giữa Nhật Bản và Trung Quốc cho thấy kết quả trái chiều. Xuất khẩu của Nhật Bản sang Trung Quốc trong tháng 3 đã tăng 9,1% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 763.000 tấn, được hỗ trợ mạnh mẽ bởi các lô hàng máy móc, sản phẩm đồng và hóa chất. Giá trị thương mại đã tăng vọt 22,5%, đạt hơn 1 nghìn tỷ Yên.
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu từ Trung Quốc sang Nhật Bản giảm 4,1% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 1,73 triệu tấn, phản ánh nhu cầu nhập khẩu yếu hơn đối với các mặt hàng nông sản, dệt may và đồ nội thất vào thị trường Nhật Bản.
Giá cước vận tải container trong khu vực châu Á cũng biến động không đồng đều. Giá cước từ Yokohama đi Thượng Hải đối với container 20 feet đã tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý đầu tiên, trong khi giá cước đi Nam Trung Quốc và Bắc Trung Quốc vẫn tương đối ổn định hoặc giảm nhẹ.
Nhìn chung, dữ liệu thị trường mới nhất cho thấy môi trường vận tải container ngày càng phân mảnh trong năm 2026, chịu ảnh hưởng bởi sự thay đổi trong mô hình tìm kiếm nguồn hàng, nhu cầu tại Mỹ yếu đi, dòng chảy thương mại Á – Âu ổn định và sự biến động liên tục của giá cước vận tải trên các tuyến thương mại chính toàn cầu.
Dương Linh
Nguồn: container-news
