Việt Nam chuẩn bị triển khai thí điểm hệ thống phân luồng giao thông hàng hải đầu tiên tại khu vực Vịnh Gành Rái – cửa ngõ vận tải biển sầm uất nhất khu vực phía Nam. Bước đi này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao đáng kể mức độ an toàn hàng hải và hiệu quả khai thác cảng biển.
Một tàu dịch vụ hàng hải đang hoạt động tại khu vực Vịnh Gành Rái – cửa ngõ vận tải biển trọng yếu kết nối TP. Hồ Chí Minh và hệ thống cảng phía Nam
Việt Nam dự kiến triển khai thí điểm hệ thống phân luồng giao thông hàng hải đầu tiên tại khu vực Vịnh Gành Rái – cửa ngõ vận tải biển sầm uất nhất khu vực phía Nam. Động thái này được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao đáng kể an toàn hàng hải và tối ưu hóa hiệu quả khai thác cảng.
Vịnh Gành Rái hiện đóng vai trò là tuyến hàng hải huyết mạch dẫn vào hệ thống cảng tại TP.HCM, tỉnh Đồng Nai và cụm cảng Cái Mép – Thị Vải.
Hàng năm, khu vực vịnh ghi nhận hơn 50.000 lượt tàu biển lưu thông, bao gồm gần 5.000 tàu có trọng tải lớn trên 80.000 tấn.
Bên cạnh đó, khoảng 60.000 lượt tàu khách cao tốc, tàu cá, tàu dịch vụ dầu khí ngoài khơi và tàu vận tải hoạt động mỗi năm đã tạo nên một mạng lưới giao thông cực kỳ dày đặc và phức tạp với nhiều tuyến đường giao cắt nhau, và tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn.
Vịnh Gành Rái là cửa ngõ hàng hải trọng yếu dẫn vào TP. Hồ Chí Minh và cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, đảm nhận một trong những tuyến vận tải biển sầm uất nhất khu vực phía Nam
Số lượng tàu container siêu lớn ghé cảng Cái Mép hàng tuần đang gia tăng nhanh chóng. Đáng chú ý, những con tàu lớn nhất đang hoạt động hiện nay có trọng tải lên tới 233.000 tấn, sức chở 24.000 TEU và chiều dài chạm mốc 400 mét. Sự tăng trưởng này khiến phương thức vận hành chung một luồng giao thông duy nhất cho mọi loại tàu ngày càng không khả thi.
Trước thực tế đó, Bộ Xây dựng đã chỉ đạo Cục Hàng hải và Đường thủy nội địa Việt Nam nghiên cứu và triển khai hệ thống phân luồng giao thông hàng hải riêng biệt tại Vịnh Gành Rái, nhằm đảm bảo an toàn và tối ưu hóa năng lực khai thác của hành lang hàng hải huyết mạch này.
Theo Cục Hàng hải TP. Hồ Chí Minh, phương án đã chính thức được phê duyệt và sẽ được tổ chức vận hành dưới sự điều phối trực tiếp của Cục.
Trung tâm Điều phối lưu thông tàu thuyền (VTS) – đơn vị chịu trách nhiệm giám sát và điều phối giao thông hàng hải tại Vịnh Gành Rái – có trụ sở đặt trên đỉnh Núi Nhỏ, thuộc Phường Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh.
Hệ thống bao gồm một luồng nước sâu trung tâm rộng 350 mét, dành riêng cho các tàu có trọng tải trên 50.000 tấn, đặc biệt là các tàu trên 80.000 DWT hoặc tàu có mớn nước sâu. Nằm hai bên luồng nước sâu này là hai làn giao thông một chiều, mỗi làn rộng 170 mét, được quy định dành cho các tàu có trọng tải lên đến 50.000 DWT.
, Các tàu vào sẽ đi theo làn bên phải, trong khi các tàu ra sẽ sử dụng làn bên trái hướng về phía phao số 0. Tại điểm giao nhau của các lòng sông như sông Dinh, sông Cái Mép và sông Ngã Bảy, một nút giao thông tròn đã được thiết lập.
Khu vực này đồng thời kết nối với kênh chuyên dụng phục vụ Khu công nghiệp dịch vụ dầu khí Long Sơn. Nút giao thông tròn này có đường kính 1.030 mét, các tàu đi qua lưu thông qua đây phải di chuyển theo hướng ngược chiều kim đồng hồ.
Các tàu dịch vụ tập kết và chờ đợi tại Cảng hạ lưu PTSC trước khi tiếp tục hành trình xuyên qua tuyến luồng hàng hải Vịnh Gành Rái
Phương án cũng thiết lập ba khu vực giao cắt có kiểm soát, mỗi khu vực có chiều dài lên tới 1.500 mét. Tại đây, các tàu thuyền được phép băng qua các làn giao thông trong điều kiện không cản trở việc điều hướng an toàn. Riêng khu vực vùng nước ven bờ, nằm giữa đường bờ biển và khu vực đón hoa tiêu, sẽ được dành riêng cho hoạt động của tàu cá.
Song song với hệ thống phân luồng, một quy chế quản lý giao thông toàn diện cũng đã được xây dựng, quy định chi tiết về quy trình báo cáo, yêu cầu thông tin liên lạc, nguyên tắc điều phối giao thông và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.
Quy chế này được cụ thể hóa bằng 11 quy tắc hoạt động cốt lõi, bao gồm: quy định sử dụng làn đường, cân bằng hoa tiêu, trách nhiệm quan sát, vận hành AIS bắt buộc, đảm nhận trách nhiệm, điều phối dịch vụ giao thông tàu thuyền (VTS - Vessel Traffic Service) và các quy trình ứng phó tình huống khẩn cấp.
Ông Vũ Cao Đàm, Phó Tổng Giám đốc Tổng cục An toàn Hàng hải Việt Nam, cho biết hệ thống này được thiết kế hoàn toàn tuân thủ các tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) và hướng dẫn của Ủy ban An toàn Hàng hải (MSC).
'Hệ thống phân luồng hoàn toàn tương thích với các hải đồ điện tử quốc tế cũng như các hệ thống AIS và VTS hiện đại, cho phép giám sát theo thời gian thực và cung cấp hướng dẫn tin cậy ngay cả trong điều kiện thời tiết bất lợi,' ông Đàm cho biết. Hiện nay, hệ thống tín hiệu hàng hải tại khu vực đã được nâng cấp với công nghệ đồng bộ đèn flash và tích hợp AIS.
Ông Vũ Ngọc An, Giám đốc Công ty Hoa tiêu Vũng Tàu, cho biết sau hai tháng vận hành thử nghiệm, phương án phân luồng đã mang lại những kết quả tích cực, đặc biệt đối với các tàu có trọng tải lớn.
Một tàu container đang hành trình trên tuyến luồng cảng Cái Mép – một trong những hải trình bận rộn và sầm uất nhất Việt Nam
Cơ quan chức năng hàng hải cho biết, sáng kiến này đánh dấu một bước tiến lớn trong việc hiện đại hóa cơ sở hạ tầng cảng biển và quản lý giao thông của Việt Nam; đồng bộ hóa các thực tiễn trong nước với các tuyến hàng hải quốc tế nhộn nhịp trên thế giới.
Bằng cách phân tách các luồng giao thông ngược chiều, giảm thiểu nguy cơ đâm va và tăng cường khả năng phối hợp thông qua Trung tâm Điều phối dịch vụ giao thông tàu thuyền (VTS), hệ thống này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả khai thác cảng, cắt giảm chi phí vận hành cho các hãng tàu và củng cố năng lực cạnh tranh quốc tế cho hệ thống cảng biển phía Nam, bao gồm cả cụm cảng Cái Mép – Thị Vải.
Sau khi đạt được sự đồng thuận rộng rãi tại hội nghị ngày 18/12 với sự tham gia của hơn 150 hãng tàu, đơn vị khai thác cảng, tổ chức hoa tiêu và các doanh nghiệp dịch vụ hàng hải, Cục Hàng hải TP. Hồ Chí Minh hiện đang triển khai tập huấn cho đội ngũ vận hành VTS và các bên liên quan.
Theo kế hoạch, hệ thống phân luồng giao thông hàng hải sẽ chính thức bắt đầu vận hành thí điểm vào đầu năm 2026. Các quan chức ngành hàng hải cho biết dự án này sẽ góp phần củng cố vai trò cửa ngõ hàng hải chiến lược của TP. Hồ Chí Minh, đồng thời tạo nền móng vững chắc để phát triển khu vực này thành một trung tâm logistics quốc tế trong dài hạn.
Chris Lin
Nguồn: vietnamnews
