Theo nhận định của một chuyên gia phân tích, việc gia hạn thêm hai tháng cho thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ - Trung có thể giúp hoãn áp dụng các khoản phí cảng biển dự kiến của Mỹ đối với tàu thuyền có liên quan đến Trung Quốc; điều này mang lại cho các hãng vận tải và nhà nhập khẩu sự chắc chắn tạm thời về chính sách trong bối cảnh giá cước giao ngay trên tuyến xuyên Thái Bình Dương đang chạm mức cao nhất trong năm.
Thỏa thuận đạt được vào tuần trước tại cuộc gặp ở Washington giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại hiện có giữa hai nước (vốn dự kiến hết hạn vào ngày 10 tháng 11). Hai bên đã đồng ý giảm thuế quan đối với một số mặt hàng nhập khẩu nhất định và lên kế hoạch tổ chức thêm hai cuộc gặp cấp lãnh đạo nữa trước khi kết thúc năm.
Tính đến tuần này, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ vẫn chưa chính thức công bố việc hoãn thu phí cập cảng đối với các tàu có liên quan đến Trung Quốc. Tuy nhiên, theo bản tin cập nhật thị trường từ Freightos (NASDAQ: CRGO) – đơn vị cung cấp dữ liệu cho nền tảng SONAR – xu hướng hạ nhiệt căng thẳng nói chung khiến khả năng hoãn áp dụng các khoản phí này trở nên cao hơn. Trước đó, các khoản phí này được xem là một yếu tố mới có thể gây phát sinh chi phí đáng kể và ảnh hưởng đến hoạt động của các hãng vận tải đang khai thác đội tàu do Trung Quốc đóng hoặc vận hành trên các tuyến đường biển đến Mỹ.
Những bình luận của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent xoay quanh hội nghị thượng đỉnh cho thấy thời hạn gia hạn ngắn phản ánh việc Trung Quốc vẫn chưa hoàn tất các cam kết mua nông sản Mỹ. Freightos nhận định rằng tiến độ thực hiện các đơn hàng mua nông sản này của Trung Quốc có thể tạo tiền đề cho một đợt gia hạn tiếp theo.
Giảm thuế quan có chọn lọc
Washington và Bắc Kinh sẽ giảm thuế quan đối với lượng hàng hóa nhập khẩu từ phía bên kia trị giá khoảng 30 tỷ USD xuống mức dành cho quốc gia được hưởng quy chế tối huệ quốc (MFN), tùy thuộc vào việc hoàn tất các thủ tục pháp lý cần thiết.
Các thay đổi này áp dụng cho gần 80 mặt hàng của Mỹ, trong đó đồ chơi là nhóm hàng lớn nhất xét về giá trị; động thái này được một số nhà phân tích coi là nỗ lực của chính quyền Trump nhằm vực dậy tỷ lệ ủng hộ đang sụt giảm trong nhóm cử tri mua sắm dịp lễ trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Danh sách hàng hóa của Trung Quốc bao gồm hơn 1.600 mặt hàng, chủ yếu tập trung vào nông sản và hàng hóa cơ bản.
Mức giảm thuế này tuy khiêm tốn so với kim ngạch thương mại thường niên hơn 400 tỷ USD giữa Trung Quốc và Mỹ, nhưng vẫn mang lại lợi ích nhất định cho các nhà nhập khẩu, nhà bán lẻ và người tiêu dùng các sản phẩm chịu ảnh hưởng. Xét trên bình diện rộng hơn, việc gia hạn thỏa thuận đình chiến giúp loại bỏ – ít nhất là tạm thời – nguy cơ leo thang căng thẳng chính sách thương mại ngay trước giai đoạn cao điểm vận chuyển và bán lẻ cuối năm.
Cước phí vận tải tuyến xuyên Thái Bình Dương vẫn ở mức cao
Giá cước vận chuyển container tuyến xuyên Thái Bình Dương lại tăng trong tuần qua, bất chấp kỳ vọng nhu cầu sẽ hạ nhiệt sau kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng của Trung Quốc và giai đoạn cao điểm truyền thống.
Giá cước giao ngay (spot rate) từ châu Á đến Bờ Tây Hoa Kỳ đã tăng lên mức 8.400 USD/FEU (đơn vị tương đương container 40 feet), mức cao kỷ lục mới trong năm. Giá cước giao ngay đến Bờ Đông duy trì ở mức khoảng 9.600 USD/FEU, thấp hơn khoảng 200 USD so với mức đỉnh hồi cuối tháng 8.
Freightos nhận định rằng việc giá cước duy trì ở mức cao phản ánh tình trạng thị trường bị chi phối bởi các yếu tố như hủy chuyến (blank sailings), chậm trễ tại cảng và sự kiểm soát phân bổ chỗ của hãng tàu, chứ không chỉ đơn thuần do nhu cầu thị trường. Các hãng tàu đã gia tăng số lượng chuyến bị hủy trong suốt kỳ nghỉ lễ và kéo dài đến cuối tháng 10, đồng thời có thông tin cho thấy một số hãng đã cắt giảm hạn mức phân bổ chỗ cho các công ty giao nhận có hợp đồng dài hạn.
Tình trạng ùn tắc tại khu vực Viễn Đông là yếu tố chính
Sea-Intelligence ước tính rằng tình trạng chậm trễ tại cảng đang làm giảm hơn 8% năng lực vận tải biển toàn cầu và có thể mất tới 10 tháng để giải quyết triệt để. Những hạn chế này, cùng với chi phí nhiên liệu tăng cao do lo ngại về việc đóng cửa eo biển Hormuz, có thể tạo ra mức sàn giá cước container vững chắc hơn ngay cả trong những giai đoạn nhu cầu theo mùa sụt giảm. Tác động này có thể đặc biệt rõ rệt trong giai đoạn trước Tết Nguyên đán, khi mức giá sàn cao hơn sẽ tạo dư địa để các hãng tàu đẩy giá lên nếu nhu cầu đặt chỗ tăng mạnh.
Tình hình tại Kênh đào Panama được cải thiện
Lượng mưa và mực nước được cải thiện đang giúp giảm bớt phần nào khó khăn cho các chủ hàng vận chuyển hàng hóa từ châu Á đến Bờ Đông Hoa Kỳ qua Kênh đào Panama.
Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama có kế hoạch khôi phục số lượt tàu Neopanamax qua kênh hàng ngày về mức bình thường là 10 lượt và nâng mức mớn nước tối đa cho phép lên 49 feet vào giữa tháng 10. Động thái này nhằm dỡ bỏ các hạn chế được áp dụng vào cuối tháng 8, thời điểm cơ quan này đã cắt giảm một lượt tàu qua kênh mỗi ngày và giảm một foot mớn nước cho phép.
Sự cải thiện này giúp giảm thiểu rủi ro tức thời về việc phải chuyển hướng tàu, chậm trễ và gia tăng chi phí đối với hàng hóa trên tuyến châu Á - Bờ Đông Hoa Kỳ. Tuy nhiên, tình trạng này có thể không kéo dài, do hiện tượng El Niño dự kiến vẫn có khả năng làm giảm lượng mưa trong mùa mưa (thường kéo dài đến tháng 1), qua đó có thể buộc phải áp dụng các hạn chế vận hành mới trong những tháng tới.
Giá cước đi châu Âu hạ nhiệt nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mức năm 2025
Giá cước container giao ngay (spot rate) cho tuyến châu Á - châu Âu tiếp tục giảm trong bối cảnh nhu cầu suy yếu và các hãng tàu dần khôi phục năng lực vận tải thực tế nhờ tăng cường cho tàu đi qua Biển Đỏ.
Giá cước từ châu Á đi Bắc Âu giảm 9% xuống còn khoảng 3.400 USD/FEU, trong khi giá cước tuyến châu Á - Địa Trung Hải giảm 7% xuống còn 3.600 USD/FEU. Dù vậy, một số hãng tàu vẫn đang tìm cách tăng giá cước chung vào cuối tháng 10, cho thấy nỗ lực của các hãng nhằm kìm hãm đà giảm của thị trường.
Quỳnh Chi
Nguồn: Freightwaves
