Tính đến cuối quý 1 năm 2026, danh sách đơn đặt hàng đóng mới (orderbook) toàn cầu đã đạt mức cao nhất trong 17 năm, lên tới 191 triệu tấn trọng tải bù trừ (CGT) – tương đương 17% tổng đội tàu toàn cầu, tỷ lệ cao nhất kể từ năm 2011, theo dữ liệu từ BIMCO. Danh sách này gia tăng nhờ hoạt động ký kết hợp đồng đóng mới trong suốt những năm 2020 và gần đây nhất là lượng hợp đồng tàu chở dầu thô theo quý cao nhất trong lịch sử.
Trong quý 1 năm 2026, hợp đồng đóng mới đã tăng 40% so với cùng kỳ năm ngoái lên mức 17,6 triệu cgt, được thúc đẩy bởi lượng đơn hàng tàu chở dầu mới tăng gấp ba lần và sự phục hồi trong hợp đồng đóng tàu chở LNG, dữ liệu mới từ BIMCO cho thấy. Nhìn chung, tàu chở dầu chiếm 32% tổng số hợp đồng, tỷ trọng cao nhất kể từ quý 2 năm 2017. Mặc dù có sự tăng trưởng hàng năm đáng kể, hợp đồng đóng mới đã giảm 17% so với quý trước do các đơn hàng tàu hàng rời giảm.
“Tính đến thời điểm hiện tại của những năm 2020, hợp đồng đóng mới đã cao hơn 47% so với mức trung bình của những năm 2010, được thúc đẩy bởi các điều kiện thị trường mạnh mẽ hơn ở các phân khúc lớn, quy mô đội tàu tổng thể lớn hơn và nhu cầu thay thế đội tàu ngày càng tăng. Điều này đã góp phần làm tăng giá đóng mới và kéo dài thời gian giao hàng tại các xưởng đóng tàu, với 57% số hợp đồng ký kết từ đầu năm đến nay dự kiến sẽ bàn giao sau năm 2028,” ông Filipe Gouveia, Quản lý phân tích vận tải biển của BIMCO nhận xét.
Một số phân khúc vận tải hiện có danh sách đơn hàng tương đối lớn. Tỷ lệ đơn hàng trên tổng đội tàu đã tăng lên 22% đối với tàu chở dầu thô, 19% đối với tàu chở sản phẩm dầu, 37% đối với tàu container và 40% đối với tàu LNG. Với tàu chở dầu thô và sản phẩm dầu, các tàu đóng mới này dự kiến sẽ hỗ trợ việc đổi mới đội tàu khi 21% và 17% đội tàu tương ứng hiện đã trên 20 tuổi – độ tuổi thường được xem xét để tái chế. Ngược lại, chỉ 4% đội tàu container và 8% đội tàu LNG trên 25 tuổi, mặc dù các phân khúc này được dự báo sẽ có mức tăng trưởng nhu cầu cao hơn.
Các xưởng đóng tàu Trung Quốc vẫn là lựa chọn ưu tiên của các chủ tàu, chiếm 70% tổng số đơn đặt hàng trong quý 1 năm 2026. Các xưởng Hàn Quốc chiếm thêm 20%, nhờ lượng đặt hàng tàu chở LNG mạnh mẽ. Ngược lại, số đơn đặt hàng tại các xưởng Nhật Bản giảm 83% so với cùng kỳ xuống chỉ còn 1% số đơn hàng mới, mức thấp nhất kể từ ít nhất là năm 1996, phản ánh năng lực hạn chế, thời gian giao hàng dài và khả năng cạnh tranh giảm sút.
“Trong trung hạn, danh sách đơn hàng đang tăng mạnh ở một số phân khúc vận tải lớn có thể góp phần làm chậm lại hoạt động đóng mới. Thời gian giao hàng dài tại các xưởng và giá đóng mới cao, kết hợp với sự bất ổn lớn của thị trường liên quan đến việc di chuyển qua Biển Đỏ và eo biển Hormuz cùng nguồn cung nhiên liệu thay thế, cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động đóng mới,” ông Gouveia cho biết.
Splash đưa tin hồi đầu tháng này rằng công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới BlackRock đã trở thành cổ đông lớn của Samsung Heavy Industries sau khi mua 5,01% cổ phần của nhà đóng tàu lớn tại Hàn Quốc này. Động thái này cho thấy niềm tin mạnh mẽ từ các tổ chức vào sự bền bỉ của siêu chu kỳ đóng mới hiện tại.
Trong phần lớn những năm 2020, các xưởng đóng tàu đã được hưởng lợi từ sự bùng nổ đơn hàng rất lớn, phù hợp với mức giá cước tăng cao ở nhiều phân khúc. Một ví dụ cho siêu chu kỳ tại các xưởng hiện nay là 20% tổng số tàu đang đặt hàng sẽ chỉ được bàn giao sau hơn ba năm nữa. Vào đầu năm 2021, chỉ có khoảng 5% danh sách đơn hàng toàn cầu có thời hạn bàn giao sau ba năm.
Tuy nhiên, các xưởng đóng tàu cũng phải đối mặt với những vấn đề nghiêm trọng về chuỗi cung ứng để đáp ứng lịch trình giao hàng khắt khe của mình.
“Động cơ chính vẫn là điểm nghẽn, đặc biệt là đối với các động cơ sử dụng công nghệ nhiên liệu kép,” nhà môi giới BRS lưu ý trong một báo cáo gần đây, đồng thời cho biết thêm: “Việc mở rộng hạn chế trong năng lực sản xuất động cơ đã tạo ra một thị trường mà các xưởng đóng tàu, đặc biệt là các cơ sở nhỏ hoặc mới hoạt động trở lại, không thể đảm bảo đủ động cơ chính để khai thác hết các xưởng đóng tàu sẵn có.”
Hồng Phúc
Nguồn: splash247
