Được thúc đẩy bởi hoạt động đóng mới, năng lực vận tải tàu container vừa vượt mốc 34 triệu TEU (ảnh minh họa)
Sự tăng trưởng trong phân khúc vận tải container của ngành hàng hải đã trở thành tâm điểm báo chí trong một thời gian dài, nhưng nó vừa chính thức phá vỡ một mốc kỷ lục mới. Vượt qua cột mốc 34 triệu TEU, hiệp hội thương mại BIMCO cho biết đà tăng trưởng đang tăng tốc và làm thay đổi cục diện ngành.
Theo tính toán của BIMCO, tổng năng lực đội tàu container toàn cầu chỉ còn thiếu 8.000 TEU là chạm mốc 34 triệu TEU tính đến đầu tháng 9. Hiệp hội báo cáo cột mốc này sẽ đạt được ngay sau khi một vài tàu trong số 46 con tàu (với tổng dung tích 286.000 TEU) dự kiến bàn giao trong tháng 9 đi vào hoạt động.
Thực tế, theo số liệu từ AlphaLiner, toàn ngành đã đạt tới con số này. Trong bảng xếp hạng 100 hãng tàu hàng đầu, AlphaLiner ghi nhận tổng dung tích tàu chuyên dụng đạt mức 34,2 triệu TEU với 6.822 tàu đang hoạt động, tương đương 412 triệu DWT. (Tổng dung tích toàn bộ các loại tàu theo AlphaLiner đã vượt quá 34,6 triệu TEU.)
"Khi các xưởng đóng tàu trên thế giới bàn giao thêm một vài tàu container nữa, tổng năng lực đội tàu toàn cầu sẽ lần đầu tiên cán mốc 34 triệu TEU," ông Niels Rasmussen, Chuyên gia Phân tích Hàng hải trưởng tại BIMCO, cho biết. "Tại thời điểm đó, đội tàu sẽ ghi nhận mức tăng thêm 10 triệu TEU – tương đương 42% – chỉ trong vòng 5 năm rưỡi."
BIMCO nhấn mạnh rằng việc bổ sung 10 triệu TEU gần đây nhất trong thời gian ngắn kỷ lục 5 năm rưỡi cũng là một cột mốc lịch sử. Để so sánh, hiệp hội cho biết ngành này đã mất tới 10 năm rưỡi để tăng từ 14 triệu lên 24 triệu TEU.
"Mức tăng trưởng mà chúng ta chứng kiến là sự kết hợp giữa số lượng tàu đóng mới bàn giao đạt kỷ lục và hoạt động phá dỡ, dỡ bỏ tàu cũ ở mức thấp đáng kinh ngạc," ông Rasmussen chia sẻ. "Chưa đầy 300.000 TEU bị tháo dỡ trong 5 năm rưỡi qua. Lần cuối cùng hoạt động phá dỡ thấp như thế này trong cùng khung thời gian là từ đầu năm 2004 đến giữa năm 2009, khi đội tàu chỉ bằng 1/3 quy mô hiện tại."
Do tỷ lệ tháo dỡ thấp, BIMCO tính toán rằng tỷ lệ tàu cũ đã tăng lên đáng kể. Hơn 2.000 con tàu đóng góp hơn 5 triệu TEU dung tích hiện đã từ 20 tuổi trở lên. Trong vòng 5 năm tới, các con tàu này sẽ đạt hoặc vượt tuổi thọ tháo dỡ trung bình theo lịch sử là 25 năm, do đó đại diện cho nguồn tiềm năng tháo dỡ tự nhiên trong những năm tới.
"Tùy thuộc vào hoạt động tháo dỡ, đội tàu có thể bổ sung thêm 10 triệu TEU nữa và đạt 44 triệu TEU trong vòng 5 năm tới. Sổ đặt hàng hiện đã bao gồm hơn 14 triệu TEU dự kiến bàn giao vào cuối năm 2030," ông Rasmussen nhận định. "Ngay cả khi mọi con tàu từ 20 tuổi trở lên hiện nay đều bị tháo dỡ vào thời điểm đó, nguồn cung vẫn sẽ tăng cao, đặc biệt nếu các hải trình qua Kênh đào Suez khôi phục lại bình thường và giải phóng lượng dung tích đang bị hấp thụ bởi việc chuyển hướng quanh Mũi Hảo Vọng."
Khi sự tăng trưởng gia tốc, nó cũng làm thay đổi cơ cấu của ngành. Các con tàu lớn hơn 12.000 TEU đóng góp tới 2/3 trong số 10 triệu TEU được bổ sung kể từ đầu năm 2021. Kết quả là tỷ trọng của nhóm tàu lớn nhất trong tổng năng lực đội tàu đã tăng từ 30% lên 40%, trong khi kích thước tàu container trung bình tăng 14%. Nơi mà trước đây các tàu 18.000 TEU được coi là khổng lồ, thì nay dung tích đã tăng thêm 1/3, với những con tàu lớn nhất đã nhỉnh hơn 24.000 TEU; và phải đạt dung tích 20.000 TEU mới đủ điều kiện xếp vào phân khúc siêu lớn (ULCV) ngày nay.
Cơ cấu sở hữu của đội tàu cũng thay đổi đáng kể trong 5 năm rưỡi qua, theo BIMCO. Các hãng tàu chiếm 85% trong số 10 triệu TEU bổ sung và hiện nắm quyền kiểm soát 65% năng lực đội tàu, tăng so với mức 57% vào đầu năm 2021.
Dựa trên bảng xếp hạng của AlphaLiner, top 8 hãng tàu hàng đầu đều sở hữu dung tích trên 1 triệu TEU và tổng cộng đạt gần 28 triệu TEU. Chỉ có duy nhất một hãng trong top 8 sở hữu dung tích dưới 2 triệu TEU.
Mức tăng trưởng ấn tượng nhất thuộc về MSC (Công ty Vận tải biển Địa Trung Hải). MSC đã đạt gần 7,4 triệu TEU, lớn hơn 50% so với hãng xếp thứ hai là Maersk. Các báo cáo nhấn mạnh sự tăng trưởng liên tục dựa trên sổ đặt hàng của các hãng tàu hàng đầu, lưu ý rằng trừ khi Maersk có động thái bổ sung dung tích ngay trong năm tới, hãng có thể rớt xuống vị trí thứ 3 hoặc 4 khi CMA CGM, COSCO và Hapag-Lloyd đều tiếp tục gia tăng dung tích đội tàu.
Các lãnh đạo hàng đầu trong ngành đã công khai bày tỏ lo ngại về tình trạng dư thừa năng lực vận tải trong ngắn hạn. Tuy nhiên, điều đó vẫn không ngăn cản họ tiếp tục đặt đóng thêm nhiều tàu container mới.
