Iran tiếp tục tái khẳng định quyền kiểm soát đối với Eo biển Hormuz và vừa đưa ra cảnh báo mới yêu cầu các bên thuê tàu phải tuân thủ các quy định hạn chế do nước này đề ra. Động thái này diễn ra ngay sau khi Iran thông qua các bên trung gian đề xuất các điều kiện để mở lại tuyến đường thủy này, nhưng đã nhanh chóng bị ông Donald Trump bác bỏ.
Cơ quan có tên gọi "Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư" (PGSA) đã phát đi lời đe dọa đối với các bên thuê tàu, với lý do họ đã nhận được thư từ một chủ tàu viện dẫn hợp đồng thuê tàu của mình. Bức thư được công bố cho biết con tàu ẩn danh này bị bắt buộc phải thực hiện hành trình bất hợp pháp do các điều khoản trong hợp đồng thuê, và yêu cầu PGSA không quy trách nhiệm cho chủ tàu hay thuyền trưởng.
"Một số bên thuê tàu đang ép buộc các tàu đi theo những tuyến đường bất hợp pháp," PGSA đăng tải. "Điều này gây ra rủi ro tổn thất về tài chính và tính mạng cho con tàu, chủ tàu, thuyền trưởng lẫn thủy thủ đoàn, đồng thời hạn chế nghiêm ngặt khả năng quá cảnh qua Eo biển Hormuz của tàu trong tương lai."
Thông điệp cảnh báo các chủ tàu phải "cực kỳ cảnh giác". Đơn vị này tiếp tục đe dọa rằng các bên thuê tàu sẽ bị đưa vào danh sách không tuân thủ và tất cả các tàu thuộc quyền quản lý của họ sẽ bị hạn chế di chuyển qua Eo biển Hormuz. Đây là lời đe dọa mới nhất từ cơ quan này – đơn vị tuyên bố có quyền kiểm soát mọi hành trình qua lại và tính đến tuần trước đã nâng danh sách không tuân thủ lên tới 81 tàu.
Tuy nhiên, ông Donald Trump đã nhanh chóng bác bỏ các điều kiện của Iran, vốn phần lớn chỉ là sự lặp lại những yêu cầu trước đó. Ông khẳng định hoạt động tại eo biển vẫn diễn ra bình thường, cho biết 29 con tàu đã đi qua đây vào đêm thứ Sáu và một lượng dầu kỷ lục đang được vận chuyển ra khỏi vùng Vịnh. Ông không đề cập đến 4 con tàu bị tấn công vào tuần trước, thay vào đó tuyên bố rằng cuộc chiến sẽ sớm kết thúc và Iran đang ở thế thua cuộc
Một Chuẩn Đô đốc thuộc Hải quân Quân đội Iran phát biểu trên truyền thông, tái khẳng định rằng Iran nắm quyền kiểm soát hoàn toàn Eo biển này. Ông cho biết Hải quân Quân đội Iran kiểm soát phần phía đông Eo biển kéo dài ra phần phía bắc Ấn Độ Dương, trong khi Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nắm "quyền kiểm soát toàn bộ" phía tây Eo biển và khu vực Eo biển Hormuz.
Iran tuyên bố đã phóng tên lửa hành trình và máy bay không người lái (UAV) từ các khu vực phía nam vào Chủ nhật nhằm ngăn chặn thêm các tàu không tuân thủ quy định. Tuy nhiên, tuyên bố này không được xác nhận bởi bất kỳ báo cáo độc lập nào và Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cũng không nhận được bất kỳ thông tin nào từ các tàu .
Hãng thông tấn Fars ( cơ quan có mối liên hệ chặt chẽ với chính quyền Iran) cũng công bố báo cáo cho biết họ đã tiến hành điều tra về các vụ nhắm mục tiêu vào các tàu . Báo cáo chỉ ra rằng 7 con tàu vi phạm đã bị nhắm mục tiêu vào thứ Bảy. Ngoài ra, nguồn tin này cho biết 12 tàu vi phạm khác đã bị nhắm mục tiêu vào đêm trước đó. Không có thông tin chi tiết nào được công bố và các tuyên bố này chưa thể kiểm chứng qua các báo cáo độc lập.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã phản hồi nhằm bác bỏ các tuyên bố mới nhất của Iran: "Iran không còn lực lượng hải quân vì đã bị các lực lượng Mỹ đánh chìm. Iran cũng không kiểm soát Eo biển Hormuz, bằng chứng là hàng nghìn tàu thuyền cùng với hơn 1 tỷ thùng dầu đã tự do đi qua chỉ trong vài tháng qua,"
Cùng lúc đó, ông Martin Kelly, Trưởng bộ phận Tư vấn tại EOS Risk Group, nhận định rằng tuyên bố của Iran "rất có thể là một sự thổi phồng sự thật. Iran tiếp tục tấn công thành công các tàu di chuyển qua tuyến đường Oman. Tuy nhiên, vẫn có từ 10-20 tàu đi qua tuyến đường phía nam mỗi ngày. Điều đó không hề có lợi cho Iran. Do đó, Iran cần nỗ lực chiếm ưu thế trên mặt trận thông tin."
Dù vậy, thị trường dầu mỏ phần lớn không bị tác động bởi các tuyên bố và phản pháo mới nhất này, thay vào đó thị trường tập trung vào các báo cáo cho thấy Ả Rập Xê Út đã khôi phục các chuyến vận chuyển dầu thông qua đường ống phía tây của họ, đồng thời đẩy mạnh xuất khẩu dầu qua Eo biển Hormuz. Một số tín hiệu tích cực khác đến từ các báo cáo cho biết các bên trung gian Qatar vẫn tiếp tục các cuộc thảo luận với cả Mỹ và Iran, tiếp nối những tin tức tuần trước về việc tìm kiếm giải pháp mới cho cuộc xung đột đã kéo dài 7 tháng qua
