Hôm Chủ nhật, tân lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết Tehran có kế hoạch tuyên bố một "vùng cấm" bên ngoài Eo biển Hormuz, nhắm vào các tàu thuyền bị nghi ngờ đang tìm cách đi qua tuyến đường thủy này.
Phát biểu của ông Mohsen Rezaei trên đài truyền hình nhà nước Iran không đi kèm nhiều chi tiết, tuyên bố này được đưa ra một ngày sau khi Mỹ tấn công 3 tàu chở dầu của Iran nhằm đáp trả việc Tehran phóng tên lửa đạn đạo vào các tàu chiến Mỹ. Các chuyên gia gọi các đợt phóng tên lửa này là hành động leo thang nguy hiểm tiếp nối các đợt tấn công trên biển trước đó của Iran nhắm vào các tàu thương mại.
Vùng cấm mới sẽ được công bố trong trong vài ngày hoặc vài tuần tới. Ông Rezaei cho biết khu vực này "sẽ bắt đầu từ ranh giới phong tỏa hàng hải của Mỹ, kéo dài về phía Eo biển Hormuz và tiếp tục đi vào Vịnh Ba Tư. Bất kỳ con tàu nào đi vào khu vực này với ý định đi qua Eo biển Hormuz và bị nhận diện sẽ bị đưa vào danh sách trừng phạt của chúng tôi."
Hiện chưa rõ Iran xác định vị trí cụ thể của chiến dịch phong tỏa kéo dài nhiều tuần của Mỹ – vốn nhắm vào các cảng biển của Iran nhằm ngăn chặn Tehran xuất khẩu dầu – ở đâu. Quân đội Mỹ cho biết hơn 20 tàu chiến đang tham gia hỗ trợ hoạt động phong tỏa này; tính đến Chủ Nhật, lực lượng này đã buộc 92 tàu thương mại phải đổi hướng và vô hiệu hóa 3 tàu khác.
Mỹ đang triển khai các biện pháp mới nhằm gia tăng tổn thất kinh tế lên Iran sau khi các cuộc đàm phán thất bại và chưa có dấu hiệu chấm dứt các cuộc giao tranh ngắt quãng. Trong khi đó, Iran vẫn tiếp tục tấn công một số con tàu cố gắng đi qua eo biển này — khu vực đã trở thành công cụ gây sức ép quan trọng của Tehran trong cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28/02 bằng các đợt tấn công của Mỹ và Israel.
Trước đó vào Chủ Nhật, Iran tuyên bố đã tấn công một tàu không người lái của Mỹ đang tìm cách đi vào Eo biển Hormuz; tuy nhiên, quân đội Mỹ đã bác bỏ thông tin này và gọi đó là " lời nói dối trắng trợn".
Giao tranh bùng phát trở lại từ một tuần trước
Mỹ và Iran đã tái khởi động các cuộc tấn công vào tuần trước sau một tháng tương đối yên ắng, trong đó Eo biển Hormuz và các khu vực dọc bờ biển phía nam Iran lại tiếp tục trở thành mục tiêu. Ít nhất 5 người đã thiệt mạng vào đầu tuần trong một đợt ném bom của Mỹ, sự kiện thu hút sự chú ý trở lại đối với khu vực từng có một ngôi trường bị trúng đạn trong các đợt tấn công mở màn cuộc chiến.
Chính quyền Tổng thống Trump dường như đang áp dụng chiến lược hai mũi nhọn đối với xung đột: đáp trả quân sự đối với các đợt tấn công tại eo biển, đồng thời nhắm vào các tổ chức tài chính nước ngoài có giao dịch liên quan đến nguồn tiền của Iran.
Tuy nhiên, các lãnh đạo cấp cao mới theo đường lối cứng rắn của Tehran, bao gồm ông Rezaei, đã phát đi tín hiệu sẵn sàng kiên trì bám trụ sau khi đã vượt qua nhiều thập kỷ chịu lệnh trừng phạt. Iran qua nhiều năm đã tìm ra cách lách các lệnh trừng phạt cũng như lệnh phong tỏa cảng biển của Mỹ — để đưa dầu đến tay người mua nhằm giảm bớt áp lực kinh tế ngày càng tăng.
Liên quan đến việc các cuộc đàm phán với Mỹ bị đổ vỡ, ông Rezaei hôm Chủ Nhật đã bày tỏ sự cảnh giác không chỉ với Mỹ mà cả các bên trung gian. Bản ghi nhớ (MOU) mà Mỹ và Iran ký kết vào giữa tháng 6 đã nhanh chóng đổ vỡ chỉ sau vài ngày khi hai bên cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận.
"Chúng tôi từng tin tưởng bạn bè ở Pakistan, Qatar hay Oman, vì nghĩ rằng khi họ đóng vai trò trung gian, một trong những trách nhiệm của bên trung gian là phải ngăn chặn nếu một bên vi phạm thỏa thuận, " ông Rezaei nói. "Hiện chúng tôi đang theo đuổi con đường ngoại giao đi kèm các cam kết bảo đảm."
Mỹ cho biết 9 triệu thùng dầu mỗi ngày được vận chuyển qua eo biển
Eo biển Hormuz đóng vai trò thiết yếu đối với hoạt động vận chuyển dầu và khí đốt tự nhiên toàn cầu đồng thời được coi là tuyến đường thủy quốc tế trước khi cuộc chiến bắt đầu.
Hôm Chủ Nhật, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết trung bình 9 triệu thùng dầu mỗi ngày được vận chuyển qua eo biển, giúp giảm bớt áp lực lên giá năng lượng. Mức ước tính này của ông dường như cao hơn lưu lượng trung bình qua eo biển trong 28 ngày qua theo dữ liệu từ TankerTrackers.com và các nguồn khác.
Ông Wright chia sẻ với CNN rằng cùng với lượng dầu chảy qua các đường ống trong khu vực, "chúng ta có lẽ đã đạt được mức lưu lượng bằng hai phần ba hoặc hơn so với lưu lượng trước thời điểm xảy ra xung đột."
Tuy nhiên, hoạt động vận chuyển này phụ thuộc vào sự hiện diện của Hải quân Mỹ trong việc hộ tống các tàu chở dầu và cung cấp sự bảo vệ nhất định trước nguy cơ bị Iran tấn công. Ông Wright bày tỏ hy vọng rằng các quốc gia khác cũng sẽ sớm tham gia hỗ trợ các nỗ lực của Hải quân Mỹ.
Trong khi đó, ông Rezaei của Iran trong cuộc phỏng vấn với đài truyền hình nhà nước khẳng định rằng "mỗi ngày chúng tôi vẫn bán được từ 1 triệu đến 1,5 triệu thùng dầu, như thể hoạt động sản xuất và kinh doanh dầu mỏ của Iran vẫn đang diễn ra bình thường”.
Duyên
Nguồn: hellenicshipping
