(Nguồn ảnh: Columbia Shipmanagement)
Hôm nay, bà Irene Rosberg từ Trường Kinh doanh Copenhagen trở lại với chuyên mục bài viết trên trang Splash.
Công tác quản lý tàu biển đã trở nên phức tạp và đòi hỏi khắt khe hơn trong những năm gần đây. Các yêu cầu về giảm phát thải cacbon, tình trạng thiếu hụt thuyền viên và nhân lực có trình độ, các quy định về môi trường cùng quá trình chuyển đổi số đang thay đổi toàn bộ phương thức quản lý tàu. Tuy nhiên, sự bất ổn về địa chính trị lại có nguy cơ làm trầm trọng thêm tất cả những thách thức này.
Khi một đường thương mại quen thuộc trở nên mất an toàn, các đơn vị quản lý tàu phải chịu trách nhiệm chuyển đổi quyết định thay đổi lộ trình thành một kế hoạch vận hành thực tế. Việc thay đổi lộ trình một con tàu không chỉ đơn thuần là thay đổi vị trí của nó trên hải đồ, nó còn ảnh hưởng đến thời gian hành trình, nhu cầu nhiên liệu, lịch trình thuê tàu, kế hoạch thay đổi thuyền viên, phạm vi bảo hiểm và lượng phát thải.
Việc chuyển hướng vòng qua Mũi Hảo Vọng sau những gián đoạn tại Biển Đỏ đã làm tăng thêm hàng nghìn hải lý và kéo dài đáng kể thời gian cho một số chuyến hải trình Châu Á – Châu Âu. Các đơn vị quản lý tàu phải tính toán lại nhu cầu nhiên liệu, xem xét khả năng cung ứng nhiên liệu và xác định xem có nên điều chỉnh tốc độ tàu để đáp ứng các cam kết thương mại hay không.
Những quyết định này mang lại các hệ quả môi trường đầy phức tạp. Các hải trình dài hơn sẽ tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn, trong khi việc tăng tốc độ để bù đắp thời gian đã mất lại càng làm tăng lượng tiêu thụ. Do đó, các nhà quản lý tàu có thể rơi vào tình thế vừa phải nỗ lực đạt được các mục tiêu giảm phát thải cacbon vừa phải ứng phó với các sự kiện khiến những mục tiêu đó trở nên khó thực hiện hơn. Môi trường vận hành cũng đang đòi hỏi cao hơn về mặt kỹ thuật. Tình trạng giả mạo tín hiệu GPS và gây nhiễu hệ thống nhận dạng tự động AIS có thể làm ảnh hưởng đến khả năng điều hướng ở các khu vực căng thẳng leo thang, tạo ra thêm rủi ro cho tàu và thuyền viên.
Các phần mềm giám sát tiên tiến cùng hệ thống điện tử được nâng cấp có thể mang lại khả năng nhận biết tình huống tốt hơn, nhưng công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi con người có đủ kỹ năng để sử dụng chúng đúng cách. Các đơn vị quản lý tàu phải bảo đảm rằng thuyền viên có thể phân tích thông tin, nhận biết khi nào một hệ thống có thể không đáng tin cậy và đưa ra phản ứng an toàn. Điều này đặc biệt khó khăn trong bối cảnh ngành hàng hải vốn đã đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân sự có kỹ năng phù hợp.
Công tác quản lý thuyền viên đã trở thành một áp lực lớn khác. Việc đóng cửa không phận, hạn chế hoạt động tại sân bay và các cảng không an toàn có thể khiến thuyền viên không thể lên tàu hoặc rời tàu. Các phương án thay đổi thuyền viên vốn dĩ thường diễn ra theo quy trình thông thường có thể trở nên bất khả thi, khiến thuyền viên phải tiếp tục làm việc trên tàu vượt quá thời hạn hợp đồng dự kiến. Việc một số chính phủ áp đặt hạn chế đối với việc đưa công dân của họ đi qua các khu vực rủi ro cao càng làm thu hẹp nguồn thuyền viên sẵn có. Các nhà quản lý tàu vừa phải tiếp tục vận hành tàu an toàn, vừa phải bảo đảm phúc lợi của những con người đang làm việc trong điều kiện đầy biến động.
Rủi ro tài chính cũng gia tăng. Các tàu đi qua khu vực rủi ro cao có thể cần mua thêm bảo hiểm rủi ro chiến tranh hoặc bảo hiểm riêng cho từng chuyến đi. Các lệnh trừng phạt và quy định tuân thủ thay đổi liên tục làm tăng thêm độ phức tạp, đòi hỏi nhà quản lý tàu phải đánh giá xem liệu các tuyến đường, cảng biển, loại hàng hóa và đối tác dự kiến có còn phù hợp hay không. Do đó, một nhà quản lý tàu hiện đại cần am hiểu nhiều lĩnh vực hơn là chỉ kỹ thuật vận hành một con tàu. Vai trò này đòi hỏi kiến thức về các thỏa thuận thương mại, bảo hiểm, sự tuân thủ quy định, an ninh mạng, quy định môi trường và phúc lợi của thuyền viên. Nó cũng đòi hỏi khả năng phán đoán. Những áp lực này không phải lúc nào cũng có thể giải quyết được bằng một quy trình cố định. Một quyết định nhằm đảm bảo lịch trình thuê tàu có thể làm tăng lượng tiêu thụ nhiên liệu. Một tuyến đường an toàn hơn có thể mang lại những hệ quả thương mại đáng kể. Một giải pháp công nghệ có thể đòi hỏi những kỹ năng mà đội tàu chưa kịp trang bị.
Công tác phát triển chuyên môn cần phải bắt kịp thực tế này. Tại Trường Kinh doanh Copenhagen, chúng tôi luôn ủng hộ mạnh mẽ tinh thần học tập suốt đời. Trong một ngành công nghiệp đang đối mặt với sự thay đổi nhanh chóng và liên tục, kiến thức thu nhận được khi mới bắt đầu sự nghiệp hàng hải không thể kỳ vọng sẽ duy trì đủ trong suốt chặng đường nghề nghiệp.
Các nhà quản lý tàu cần có cơ hội để cập nhật kiến thức chuyên môn về kỹ thuật, nhưng họ cũng phải củng cố khả năng đánh giá rủi ro, hiểu rõ những hệ quả sâu rộng từ các quyết định của mình và thích ứng khi hoàn cảnh thay đổi bất ngờ. Đây chính là cơ sở để CBS Blue MBA Association và BIMCO xây dựng chương trình Ship Management Academy (Chương trình đào tạo ngắn hạn cao cấp về quản lý tàu biển), diễn ra từ ngày 28/9 đến 2/10/2026. Mục tiêu của chương trình là giúp các chuyên gia trong ngành hàng hải xây dựng kiến thức và tư duy về thương mại, khai thác và chiến lược cần thiết để ứng phó với những thách thức đang tác động đến ngành. Sự gián đoạn địa chính trị sẽ không phải là bài kiểm tra lớn cuối cùng mà ngành hàng hải phải đối mặt. Các quy định, công nghệ, nhiên liệu mới và yêu cầu ngày càng thay đổi đối với lực lượng lao động sẽ tiếp tục định hình lại hoạt động quản lý tàu.
Ngành hàng hải không thể dự đoán được mọi cuộc khủng hoảng, nhưng hoàn toàn có thể trang bị cho nhân sự khả năng ứng phó. Việc đầu tư vào kỹ năng, năng lực phán đoán và khả năng thích ứng của họ là yếu tố cốt lõi để bảo vệ tàu thuyền, thuyền viên và các hoạt động vận hành trong một môi trường ngày càng nhiều bất định.
Duyên
Nguồn: splash247
