Số lượng đơn đặt hàng đóng mới tàu container đã tăng vọt lên khoảng 600 tàu trong năm 2025, đánh dấu mức tăng 42% so với 413 đơn hàng của năm 2024 và đưa năm nay trở thành năm có số lượng đơn hàng cao thứ hai trong lịch sử. Theo Báo cáo Thị trường Cuối năm 2025 của Veson Nautical, sự phục hồi này nhấn mạnh niềm tin vững chắc của các chủ tàu vào việc đầu tư đội tàu, bất chấp giá cả leo thang, những bất ổn về quy định và các lựa chọn công nghệ nhiên liệu vẫn chưa được quyết định.
Làn sóng đặt hàng tăng mạnh phản ánh một năm nhu cầu vận tải container ổn định, được củng cố bởi sự tăng trưởng thương mại toàn cầu và khoảng cách hành trình kéo dài do sự gián đoạn tại Biển Đỏ. Tuy nhiên, xu hướng đặt hàng của các chủ tàu cho thấy một sự thay đổi chiến lược: chuyển hướng khỏi các tàu siêu lớn (ultra-large), thay vào đó tập trung vào các tàu container cỡ trung và cỡ nhỏ nhằm giảm thiểu rủi ro dư thừa nguồn cung trong tương lai.
Hoạt động đóng tàu mới được thúc đẩy bởi nhu cầu vận tải và sự gián đoạn thị trường
Các chủ tàu container đã đẩy nhanh việc ký kết hợp đồng đóng mới khi các hải trình vòng xa hơn được định tuyến lại giúp hấp thụ đáng kể năng lực vận tải và hỗ trợ thị trường vận chuyển trong phần lớn năm 2025. Dù quá trình bình thường hóa hậu đại dịch vẫn tiếp diễn, nhưng những bất ổn quanh việc quá cảnh Kênh đào Suez đã thúc đẩy các hãng tàu đảm bảo trọng tải có khả năng triển khai linh hoạt trên cả các tuyến vận tải chính và khu vực. Tuy nhiên, các chủ tàu vẫn thận trọng về sự cân bằng cung-cầu trong dài hạn, đặc biệt là khi lượng đơn hàng khổng lồ dự kiến sẽ được bàn giao trong giai đoạn từ năm 2026 đến 2029.
Phân khúc tàu Post-Panamax chiếm ưu thế trong các đơn hàng đóng mới
Phân khúc tàu Post-Panamax dẫn đầu các đơn hàng đóng mới tàu container với 213 hợp đồng được ký kết, tăng 53% so với cùng kỳ năm trước. Loại tàu này tiếp tục thu hút các chủ tàu nhờ tính linh hoạt cao, mang lại lợi thế về quy mô nhưng đồng thời tránh được các hạn chế về mặt vận hành mà các tàu container siêu lớn (ULCV) thường gặp phải. Các tàu Post-Panamax ngày càng được xem là sự lựa chọn tối ưu, vừa có khả năng phục vụ các tuyến chính thương mại Đông–Tây, vừa tương thích với nhiều cảng và kênh đào hơn.
Tàu container cỡ nhỏ chứng kiến sự tăng trưởng bùng nổ
Hoạt động đặt hàng trong phân khúc Sub-Panamax và Handy/Feeder đã tăng trưởng đột biến với 148 tàu được ký kết, ghi nhận mức tăng 543% so với cùng kỳ năm ngoái. Sự gia tăng mạnh mẽ này cho thấy sự tập trung trở lại vào thương mại nội vùng, dịch vụ trung chuyển hàng và các dòng chảy hàng hóa thúc đẩy bởi xu hướng dịch chuyển sản xuất sang quốc gia lân cận. Các tàu container cỡ nhỏ mang lại khả năng phục hồi mạng lưới tốt hơn và rất phù hợp với các mô hình thương mại đang phát triển, đặc biệt là khi các nhà vận tải tối ưu hóa hoạt động theo mô hình khai thác trung tâm và vệ tinh.
Đơn hàng tàu siêu lớn ULCV tiếp tục trầm lắng
Ngược lại với các phân khúc khác, hoạt động đặt đóng mới tàu container siêu lớn (ULCV) vẫn duy trì ở mức thấp trong suốt năm 2025. Các chủ tàu vẫn tỏ ra thận trọng trong việc bổ sung năng lực vận tải cho một phân khúc vốn đang đối mặt với lượng tàu bàn giao khổng lồ theo kế hoạch; nhiều đơn vị đã lựa chọn trì hoãn đầu tư cho đến khi các triển vọng thị trường trở nên rõ ràng hơn.
Các chủ tàu và xưởng đóng tàu châu Á thống lĩnh thị trường
Các chủ tàu châu Á đã dẫn đầu hoạt động ký kết hợp đồng toàn cầu, trong đó các công ty từ Trung Quốc đại lục, Hồng Kông và Đài Loan chiếm phần lớn đơn đặt hàng. Các xưởng đóng tàu Trung Quốc tiếp tục củng cố vị thế thống trị khi giành được khoảng 78% tổng số hợp đồng tàu container, tương đương khoảng 468 con tàu, nhờ lợi thế về giá cả cạnh tranh, năng lực sản xuất sâu rộng và nhu cầu nội địa mạnh mẽ. Trong khi đó, các hãng đóng tàu Hàn Quốc đứng ở vị trí thứ hai với 115 đơn hàng, chiếm khoảng 19% thị phần, chủ yếu tập trung vào các dòng tàu có thông số kỹ thuật cao và tàu sẵn sàng sử dụng nhiên liệu thay thế.
Trung Quốc dẫn đầu bảng xếp hạng đơn hàng tàu container toàn cầu
Trung Quốc đã vươn lên trở thành quốc gia dẫn đầu về đặt hàng tàu container trong năm 2025 với 159 tàu được ký kết, bao gồm 46 tàu từ các chủ tàu Hồng Kông và 57 tàu từ Đài Loan. Singapore theo sát ở vị trí thứ hai với 70 đơn hàng, tăng 43% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngược lại, Thụy Sĩ chỉ đặt 26 đơn hàng, ghi nhận mức sụt giảm mạnh 61% so với năm trước. Trong khi đó, các chủ tàu châu Âu vẫn duy trì hướng đi chọn lọc, ưu tiên các thiết kế có thông số kỹ thuật cao và sẵn sàng cho tương lai thay vì chạy theo số lượng.
Nhiên liệu tương lai: Yếu tố then chốt thay đổi cấu hình đội tàu Sự không chắc chắn về nhiên liệu định hình thông số kỹ thuật tàu
Sự không chắc chắn xung quanh các lộ trình giảm phát thải carbon dài hạn tiếp tục ảnh hưởng đến các thông số kỹ thuật của tàu container đóng mới. Các chủ tàu ngày càng ưu tiên lựa chọn các thiết kế sử dụng nhiên liệu kép (dual-fuel) hoặc sẵn sàng chuyển đổi sang nhiên liệu thay thế, trong đó methanol, LNG và amoniac là những lựa chọn hàng đầu. Nhiều hợp đồng đã bổ sung các điều khoản "nâng cấp xanh" nhằm cho phép hoán cải tàu khi các quy định pháp lý trở nên rõ ràng hơn.
Rủi ro về nguồn cung vẫn hiện hữu sau năm 2026
Bất chấp sự lạc quan từ làn sóng bùng nổ đơn hàng trong năm 2025, Veson Nautical cảnh báo rằng làn sóng tàu bàn giao sắp tới có thể đẩy tốc độ tăng trưởng nguồn cung vượt xa nhu cầu kể từ năm 2026 trở đi. Việc bình thường hóa các lộ trình qua Kênh đào Suez sẽ làm giảm hơn nữa nhu cầu tấn-dặm thực tế, từ đó có khả năng gây áp lực giảm giá cước lên thị trường cước vận tải.
Chu kỳ đặt hàng mang tính chiến lược, không phải đầu cơ
Nhìn chung, sự bùng nổ các đơn hàng đóng mới tàu container trong năm 2025 cho thấy một cách tiếp cận chiến lược và kỷ luật hơn trong việc mở rộng đội tàu. Các chủ tàu đang ưu tiên các đội tàu cân bằng, dễ thích ứng và có khả năng đáp ứng nhu cầu trong tương lai; định vị bản thân để thích ứng với các mô hình thương mại đang thay đổi và các quy định môi trường ngày càng thắt chặt, thay vì chỉ đặt cược duy nhất vào quy mô.
Chris Lin
Nguồn: container-news
